Đề thi học bổng do nhà giáo Lê Thu Ngân biên soạn theo thỏa thuận hợp tác giữa TAK12 và Hệ thống giáo dục Alpha. Từ tháng 4-6/2025, Alpha School đã sử dụng đề này cho hàng ngàn học sinh lớp 5 tham dự kỳ thi học bổng vào lớp 6 của hệ thống tại Hà Nội.
Đọc bức thư sau và trả lời các câu hỏi dưới đây:
Thư cho một người bạn để hiểu đất nước mình
Chào bạn Ma - ri - a!
Mình rất hạnh phúc và sung sướng khi đọc thư và nghe bạn kể về đất nước hằng yêu dấu của bạn.
Mình có thể tưởng tượng ra những đỉnh núi phủ đầy tuyết trắng, những cơn gió đem hơi lạnh từ biển Bắc vào. Thậm chí mình có thể cảm nhận được cả mùi vị trong lành của những cánh rừng thông trên mảnh đất bạn đang sống. Mình rất hiểu bạn yêu thương từng góc nhỏ, từng con người trên mảnh đất của Tổ quốc bạn đến dường nào.
Sau khi đọc thư bạn, một ý muốn cứ thôi thúc mình viết thư đáp lại, để đến lượt mình được kể cho bạn nghe về Tổ quốc mà đối với mình thật đẹp đẽ, tuyệt vời, vô song, thật thân thương không gì sánh nổi. (…)
Tổ quốc mình – đó là miền đất Ka-dắc-xtan đầy ánh mặt trời! Ở nơi này, mình cảm nhận được làn gió bỏng rát thổi từ sa mạc tới, chiêm ngưỡng những đỉnh núi tuyết phủ sáng lấp lóa, lắng nghe được những âm thanh của dòng sông ào ạt đổ xuống từ triền núi cao và sững sờ đến ngây ngất trước vẻ đáng yêu của chú chim non lần đầu cất cánh.
Mình yêu đất nước mình có những thảo nguyên bao la đẹp biết bao trong những ngày xuân và ngày hạ. Mùa xuân, những làn gió nhẹ nhàng mơn trớn những đóa hoa kiều diễm, càng làm nổi bật ánh bạc nơi cuống bông và tôn lên sắc hoa đỏ trên cái nền xanh ngăn ngắt của đồng cỏ. Muôn hoa trên thảo nguyên đua nhau khoe sắc trên tấm thảm không gian mênh mông trải dài như vô tận, khiến cho mặt đất cũng trở nên sinh động hơn. Ngoài những rặng núi hùng vĩ thích khoác tấm áo choàng của nàng Bạch Tuyết, nơi đây, dưới chân những ngọn đồi xanh ngát, những đóa hoa tup-lip đỏ tươi, hồng nhạt và vàng thắm vẫn vươn mình kiêu hãnh đung đưa trong làn gió xuân nhè nhẹ. Những con suối đầu tiên đổ từ núi xuống trong tiếng róc rách trong trẻo, lúc rì rầm, lúc ngân vang như muốn đánh thức cả mặt đất này dậy khỏi giấc ngủ mùa đông. Và trên thảo nguyên lại vọng về giọng chim ca líu lo vui mừng chào xuân tới. […]
Vào những ngày hè nóng bỏng, khi cả những sắc màu rực rỡ cũng trở nên nhạt nhòa đi dưới cái nắng gay gắt như thiêu đốt của mặt trời, mà được nghỉ ngơi bên những bờ hồ mát mẻ ngắm nhìn những dãy núi vây quanh vẫn giữ tấm áo choàng màu xanh lá cây thì thật là vui thích. […]
Bạn biết không, Ma-ri-a, một ý nghĩ thú vị vừa chợt nảy ra với mình. Nếu chúng ta sưu tầm, thu thập tất cả các bức thư của thiếu niên ở lứa tuổi mình trên khắp thế giới, xếp lại thành một tập, ta sẽ có một cuốn sách hay và độc đáo. Cuốn sách này sẽ có thể dùng làm sổ tay hướng dẫn về địa lí của mỗi quốc gia […].Những trang sách sẽ chứa đầy tình yêu thương của chúng ta đối với Tổ quốc của mình. Tình yêu ấy nằm trong một tình yêu lớn hơn – tình yêu với ngôi nhà chung của nhân loại – Trái Đất – một tinh cầu bé nhỏ trong vũ trụ bao la mà ta có được […].
Ma-ri-a thân mến, mình sẽ nói tạm biệt bạn bây giờ, nhưng mình rất muốn bạn có thể tưởng tượng ra đất nước Ka-dắc-xtan của mình. Bạn hãy đọc lá thư này, nhắm mắt lại và bạn sẽ thấy những thảo nguyên bao la, sẽ nghe thấy những âm thanh trên thảo nguyên ấy. Nơi đó, chính là Tổ quốc hằng yêu dấu của mình.
(I-ri-na Ki-xlô-va, 14 tuổi, Bài đoạt giải Nhất cuộc thi viết thư do UPU tổ chức)
Nội dung chính của bức thư trên là?
Câu nào sau đây là câu ghép?
Cách nối vế nào được sử dụng trong câu: “Bạn hãy đọc lá thư này, nhắm mắt lại và bạn sẽ thấy những thảo nguyên bao la, sẽ nghe thấy những âm thanh trên thảo nguyên ấy.”?
Trong đoạn trên, người viết thư đã cảm nhận vẻ đẹp của đất nước Ka-dắc-xtan bằng những giác quan nào?
Chọn các câu trong bức thư trên để hoàn thành bảng sau:
(Học sinh lưu ý, mỗi phần chỉ chọn một câu có nội dung tương ứng.)
Đọc câu sau và cho biết: “Vào những ngày hè nóng bỏng, khi cả những sắc màu rực rỡ cũng trở nên nhạt nhòa đi dưới cái nắng gay gắt như thiêu đốt của mặt trời, mà được nghỉ ngơi bên những bờ hồ mát mẻ ngắm nhìn những dãy núi vây quanh vẫn giữ tấm áo choàng màu xanh lá cây thì thật là vui thích.”
Nhận định nào dưới đây chưa đúng với câu văn trên:
Câu văn: “Những con suối đầu tiên đổ từ núi xuống trong tiếng róc rách trong trẻo, lúc rì rầm, lúc ngân vang như muốn đánh thức cả mặt đất này dậy khỏi giấc ngủ mùa đông.” đã gợi tả được điều gì?
Đọc đoạn sau và cho biết:
“Bạn biết không, Ma-ri-a, một ý nghĩ thú vị vừa chợt nảy ra với mình. Nếu chúng ta sưu tầm, thu thập tất cả các bức thư của thiếu niên ở lứa tuổi mình trên khắp thế giới, xếp lại thành một tập, ta sẽ có một cuốn sách hay và độc đáo. Cuốn sách này sẽ có thể dùng làm sổ tay hướng dẫn về địa lí của mỗi quốc gia […].Những trang sách sẽ chứa đầy tình yêu thương của chúng ta đối với Tổ quốc của mình. Tình yêu ấy nằm trong một tình yêu lớn hơn – tình yêu với ngôi nhà chung của nhân loại – Trái Đất – một tinh cầu bé nhỏ trong vũ trụ bao la mà ta có được […].”
Tác giả đã liên kết các câu trong đoạn trên bằng cách nào?
Qua bức thư của I-ri-na Ki-xlô-va, em nhận thấy Ka-dắc-xtan là một đất nước như thế nào?
Đọc nhận định sau và cho biết: “Chan chứa trong bức thư trên là tình yêu nồng nàn, tha thiết của tác giả dành cho đất nước Ka-dắc-xtan thân thương, đẹp đẽ của mình. Tình yêu ấy được thể hiện qua từ ngữ giàu cảm xúc, qua cách cảm nhận về Tổ quốc và qua cả ý nghĩ hướng về tổ quốc.”
Em hãy nêu các dẫn chứng trong bài để làm sáng tỏ nhận định trên.
Đọc bài thơ: “Quê em” và trả lời câu hỏi:
“Bên này là núi uy nghiêm
Bên kia là cánh đồng liền chân mây
Xóm làng xanh mát bóng cây
Sông xa trắng cánh buồm bay lưng trời”
(Trần Đăng Khoa)
Câu đầu sử dụng biện pháp nghệ thuật nào? Từ ngữ nào cho thấy biện pháp nghệ thuật đó? Nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó?
Hình ảnh “Sông xa trắng cánh buồm bay lưng trời” gợi tả điều gì? Trình bày ý hiểu của em trong một đoạn văn ngắn 3 – 5 câu.
Em hãy viết một bức thư (15 – 20 câu) cho một người bạn ở nước ngoài giới thiệu một cảnh đẹp thiên nhiên của đất nước Việt Nam.