Đề số 15 luyện thi vào 6 môn Tiếng Việt trường THCS Nguyễn Tất Thành

2/11/2021 8:16:00 AM

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

RỪNG XUÂN

“Trời xuân chỉ hơi lạnh một chút vừa đủ để giữ một vệt sương mỏng như chiếc khăn voan vắt hờ hững trên sườn đồi. Rừng hôm nay như ngày hội của màu xanh, màu xanh với nhiều sắc độ đậm nhạt, dày mỏng khác nhau. Những mầm cây bụ bẫm còn đang ở màu nâu hồng chưa đủ chất diệp lục để chuyển sang màu xanh. Những lá cời non mới thoảng một chút xanh vừa ra khỏi màu nâu vàng. Những lá sưa mỏng tang và xanh rờn như một thứ lụa xanh màu ngọc thạch với những chùm hoa nhỏ li ti và trắng như những hạt mưa bay. Những chiếc lá ngọa non to như cái quạt lọc ánh sáng xanh mờ mờ. Tất cả những sắc xanh non tơ ấy in trên nền xanh sẫm đậm đặc của những tán lá già, của những cây vải, cây dâu da, cây đa, cây chùm bao…Nhưng không phải chỉ có màu xanh mà thôi, giữa những đám lá sồi xanh, có những đám lá già còn rớt lại đỏ như những viên hồng ngọc. Lác đác trên nhiều cành, còn có những chiếc lá già đốm vàng, đốm đỏ, đốm tím và kìa ở tận cuối xa, những chùm hoa lại vàng lên chói chang như những ngọn lửa thắp sáng cả một vùng. Nắng đậm dần lên chiếu qua các tầng lá đủ màu sắc rọi xuống tạo ra một vùng ánh sáng mờ tỏ chỗ lam, chỗ hồng, có chỗ nắng chiếu vào những hạt sương tóe lên những tia ngũ sắc ngời ngời như ta nhìn qua những ống kính vạn hoa.”

                                                (Ngô Quân Miện)

Nội dung chính của đoạn văn trên là gì?

  • Ca ngợi vẻ đẹp đầy sức sống và rực rỡ của các loài hoa trong khu rừng khi mùa xuân về.
  • Gợi tả bức tranh thiên nhiên rừng xuân vừa thơ mộng, tràn đầy sức sống, vừa rực rỡ, lộng lẫy qua sự giao hòa kỳ diệu giữa ánh sáng lung linh, sương sớm huyền ảo và muôn vàn sắc độ phong phú của cỏ cây, hoa lá.
  • Diễn tả sự thay đổi kỳ diệu của thời tiết từ cái lạnh mùa đông sang cái ấm áp của mùa xuân.
  • Vẻ đẹp huyền ảo, mông lung của khu rừng vùng cao trong một ngày xuân đầy sương mù và nắng ấm.

Câu nào dưới đây có từ in đậm mang nghĩa gốc?

  • Trời xuân chỉ hơi lạnh một chút vừa đủ để giữ một vệt sương mỏng như chiếc khăn voan vắt hờ hững trên sườn đồi.
  • Rừng hôm nay như ngày hội của màu xanh, màu xanh với nhiều sắc độ đậm nhạt, dày mỏng khác nhau.
  • Những lá cời non mới thoảng một chút xanh vừa ra khỏi màu nâu vàng.
  • Những chiếc lá ngọa non to như cái quạt lọc ánh sáng xanh mờ mờ.

Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp nghệ thuật được tác giả sử dụng trong câu văn: “Những lá sưa mỏng tang và xanh rờn như một thứ lụa xanh màu ngọc thạch với những chùm hoa nhỏ li ti và trắng như những hạt mưa bay”.

Câu “Rừng hôm nay như ngày hội của màu xanh, màu xanh với nhiều sắc độ đậm nhạt, dày mỏng khác nhau” cho ta thấy khu rừng mùa xuân hiện lên như thế nào?

Câu văn “Nắng đậm dần lên chiếu qua các tầng lá đủ màu sắc rọi xuống tạo ra một vùng ánh sáng mờ tỏ chỗ lam, chỗ hồng, có chỗ nắng chiếu vào những hạt sương tóe lên những tia ngũ sắc ngời ngời như ta nhìn qua những ống kính vạn hoa.” gợi tả điều gì?

Đọc văn bản sau, trả lời câu hỏi:

Ngẫm về văn hóa đọc của giới trẻ hiện nay

Theo thống kê từ Bộ Thông tin và Truyền thông (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho thấy: Việt Nam có khoảng 30% số người đọc sách thường xuyên, 26% không đọc sách và 44% thỉnh thoảng mới đọc sách. Đặc biệt, thời gian dành cho đọc sách trung bình của người Việt Nam chỉ khoảng 20 phút mỗi năm, trong đó giới trẻ chiếm tỷ lệ rất thấp.

Một nghiên cứu gần đây của Viện Nghiên cứu thanh niên (Trung ương Đoàn) về tình hình thanh, thiếu niên Việt Nam năm 2024, được báo Quân đội Nhân dân đăng tải, đã phác họa bức tranh rõ nét về thói quen sử dụng internet của giới trẻ. Khi được hỏi về mục đích, đa số trả lời là để giải trí (75,4%), học tập và tìm kiếm thông tin (71%), giao tiếp và kết bạn (65,9%), cập nhật tin tức (63,5%). Trong khi đó, các hoạt động được giới trẻ yêu thích nhất trên smartphone lại tập trung vào việc đọc tin trên facebook, nghe nhạc trực tuyến, nhắn tin với bạn bè và xem video trên youtube, netflix. So với những trải nghiệm đa phương tiện và tức thì này, việc đọc sách đã trở thành một lựa chọn ít hấp dẫn hơn nhiều.

Một phần nguyên nhân xuất phát từ việc các bạn trẻ phải dành quá nhiều thời gian cho học tập, khiến nhu cầu giải trí, trong đó có đọc sách bị hạn chế. Mặt khác, trong thời đại hiện nay, văn hóa nghe, nhìn đang lấn át văn hóa đọc của cộng đồng nói chung và giới trẻ nói riêng. Việc đọc sách của các bạn trẻ ngày nay hầu như chỉ theo phong trào chứ không thực chất. Khi có đọc, họ thường chọn những loại truyện ngôn tình để giải trí, khiến kiến thức và nhận thức xã hội của các bạn trẻ hạn chế rất nhiều.

Tuy nhiên, không phải tất cả bạn trẻ đều “ghét” đọc sách, mà có những bạn trẻ đã thay đổi cách tiếp cận, từ sách giấy sang phiên bản trên điện thoại. Thiết bị tiện dụng cho phép nhóm này đọc ở bất kỳ hoàn cảnh, vị trí hay thời gian nào, dễ dàng chọn quyển sách yêu thích hoặc thay đổi theo cảm xúc mà chẳng cần mang vác nặng nề.

Nhận thức được tình hình này, nhiều gia đình đã bắt đầu thay đổi cách tiếp cận. Các phụ huynh đã khuyến khích con vào internet để tìm đọc kiến thức thay vì chỉ đọc sách giấy. Nhiều trường học cũng đang có những đổi mới tích cực. Cô Phạm Oanh, giáo viên dạy văn một trường THPT, chia sẻ: "Thay vì bắt học sinh đọc và viết cảm nhận theo cách truyền thống, tôi để các em tự chọn sách yêu thích, đọc online cũng được, rồi làm clip review, viết blog... về nhân vật trong sách. Kết quả là các em hứng thú hơn nhiều và hiểu sâu hơn về nội dung". Từ góc độ công nghệ, các ứng dụng đọc sách cũng đang cải tiến để phù hợp với giới trẻ, như: ứng dụng Waka, Voiz FM... đã tích hợp tính năng đọc có âm thanh, cho phép người dùng vừa đọc vừa nghe, tạo trải nghiệm đa giác quan. Một số ứng dụng còn có tính năng tích điểm khi đọc xong sách, thử thách đọc hàng ngày, bảng xếp hạng độc giả nhiều nhất trong tháng. Điều này khiến việc đọc sách trở nên thú vị hơn, giống như chơi game, phù hợp với tâm lý giới trẻ.

Tuy nhiên, để thực sự thay đổi văn hóa đọc sách của giới trẻ, cần sự chung tay của cả xã hội. Nhiều chuyên gia khẳng định thực trạng lười đọc hiện nay là hệ quả của việc thiếu quan tâm, nuôi dưỡng thói quen đọc sách từ nhỏ. Gia đình cần tạo môi trường đọc ngay từ khi con còn nhỏ bằng cách làm gương, tạo không gian đọc thoải mái, đưa con đến thư viện và nhà sách thường xuyên, đồng thời kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị điện tử một cách hợp lý. Nhà trường cần đổi mới phương pháp giáo dục, tạo ra các tiết đọc sách chính thức, tổ chức hoạt động khuyến đọc sáng tạo và xây dựng thư viện số hiện đại để thu hút học sinh. Các nhà xuất bản và tác giả cũng cần đổi mới nội dung và hình thức: tạo ra những cuốn sách có nội dung phù hợp với giới trẻ, sử dụng ngôn ngữ gần gũi dễ hiểu, kết hợp hình ảnh và đồ họa sinh động, xuất bản song song cả bản giấy và điện tử. Đặc biệt, cần phát triển thêm sách nói và audiobook để đáp ứng nhu cầu của những người trẻ không có nhiều thời gian nhưng vẫn muốn trau dồi kiến thức.

Cô Phạm Oanh, với kinh nghiệm giảng dạy văn nhiều năm, nhận định: "Văn hóa đọc của giới trẻ đang thay đổi chứ không mất đi. Thay vì cố gắng quay lại quá khứ, chúng hãy tận dụng công nghệ như một công cụ hỗ trợ, giữ vững bản chất của việc đọc là phát triển tư duy và hiểu biết. Chỉ khi nào chúng ta tạo được “cú huých” đủ mạnh từ gia đình, nhà trường và toàn xã hội, mới có thể hình thành nên một “xã hội đọc sách” như mong muốn. Thời đại số không phải là kẻ thù của văn hóa đọc, mà có thể trở thành người bạn đồng hành nếu chúng ta biết cách tận dụng một cách khôn ngoan".

(Theo Lê Nhân)

Dòng nào dưới đây nêu đúng nhất nội dung của đoạn trích trên?

  • Phản ánh thực trạng lười đọc sách giấy của học sinh tại các trường THCS và THPT hiện nay.
  • Phân tích nguyên nhân và hậu quả tiêu cực của việc giới trẻ sử dụng mạng xã hội để giải trí quá nhiều.
  • Thực trạng văn hóa đọc của giới trẻ, nguyên nhân và những giải pháp, đổi mới để công nghệ đồng hành cùng văn hóa đọc.
  • Khẳng định công nghệ số và internet là nguyên nhân chính làm biến mất hoàn toàn thói quen đọc sách của học sinh, sinh viên.

Theo văn bản trên, những nguyên nhân nào đã lấn át và ảnh hưởng không tốt đến văn hóa đọc của giới trẻ hiện nay?

  • Giới trẻ phải dành quá nhiều thời gian cho học tập; sự lấn át của văn hóa nghe, nhìn; việc đọc sách chỉ theo phong trào và thói quen chọn truyện ngôn tình để giải trí.
  • Các nhà xuất bản chưa chịu đổi mới nội dung; sách giấy quá nặng nề và giá thành giáo trình số quá đắt đỏ so với sinh viên.
  • Nhà trường thiếu các tiết đọc sách chính thức; gia đình không kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị điện tử của con cái ngay từ nhỏ.
  • Các ứng dụng đọc sách trực tuyến tích hợp quá nhiều tính năng giống như chơi game gây mất tập trung cho học sinh.

Theo văn bản trên, để thực sự thay đổi văn hóa đọc và xây dựng một “xã hội đọc sách” cho giới trẻ trong thời đại số, cần có những giải pháp phối hợp nào từ các bên?

  • Gia đình làm gương, tạo không gian đọc thoải mái, đưa con đến nhà sách và kiểm soát hợp lý thời gian sử dụng thiết bị điện tử.
  • Nhà trường đổi mới giáo dục, tạo tiết đọc sách chính thức, tổ chức các hoạt động khuyến đọc sáng tạo và xây dựng thư viện số.
  • Các nhà xuất bản và ứng dụng công nghệ đổi mới nội dung/hình thức gần gũi, phát triển sách nói/audiobook, tích hợp các tính năng tăng tương tác giống như chơi game (tích điểm, bảng xếp hạng).
  • Cả 3 phương án trên đều đúng.

Chỉ rõ các cách liên kết câu trong đoạn văn sau đây:

“Tuy nhiên, để thực sự thay đổi văn hóa đọc sách của giới trẻ, cần sự chung tay của cả xã hội. Nhiều chuyên gia khẳng định thực trạng lười đọc hiện nay là hệ quả của việc thiếu quan tâm, nuôi dưỡng thói quen đọc sách từ nhỏ. Gia đình cần tạo môi trường đọc ngay từ khi con còn nhỏ bằng cách làm gương, tạo không gian đọc thoải mái, đưa con đến thư viện và nhà sách thường xuyên, đồng thời kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị điện tử một cách hợp lý. Nhà trường cần đổi mới phương pháp giáo dục, tạo ra các tiết đọc sách chính thức, tổ chức hoạt động khuyến đọc sáng tạo và xây dựng thư viện số hiện đại để thu hút học sinh. Các nhà xuất bản và tác giả cũng cần đổi mới nội dung và hình thức: tạo ra những cuốn sách có nội dung phù hợp với giới trẻ, sử dụng ngôn ngữ gần gũi dễ hiểu, kết hợp hình ảnh và đồ họa sinh động, xuất bản song song cả bản giấy và điện tử. Đặc biệt, cần phát triển thêm sách nói và audiobook để đáp ứng nhu cầu của những người trẻ không có nhiều thời gian nhưng vẫn muốn trau dồi kiến thức.”

Theo em, bản thân cần có những hành động cụ thể nào để nuôi dưỡng thói quen đọc sách mỗi ngày?

Có ý kiến cho rằng: “Sách không chỉ làm giàu trí tuệ mà còn bồi đắp tâm hồn con người.”. Em có đồng ý với ý kiến trên không, tại sao? Viết một đoạn văn khoảng 10 câu làm rõ ý kiến của em.