Đề số 5 luyện thi vào 6 môn Tiếng Việt trường THCS Nguyễn Tất Thành

Đọc đoạn trích sau và thực hiện yêu cầu bên dưới: 

BẦU TRỜI NGOÀI CỬA SỔ

Bố mẹ Hà vừa được chia một gian nhà cạnh vườn cây ăn quả của nông trường. Bé Hà rất thích khung cửa sổ. Đó là khung cửa sổ có bầu trời bên ngoài thật đẹp. Bầu trời ngoài cửa sổ lúc ấy thì như một bức tranh có nhiều màu sắc, lúc thì như một trang sách rất hay. Bầu trời bên ngoài cửa sổ, bé Hà chỉ nhìn thấy sắc mây thôi cũng có thể đoán biết mưa hay nắng, dông bão hay yên lành. 

Này nhé, nếu phía biển bên kia, nơi ấy là đằng đông mà mây đen ùn lên kèm sấm chớp thì cơn mưa dông ập đến ngay. Bà bảo “Cơn đằng đông vừa trông vừa chạy” mà. Còn như sấm chớp bên mạn nam thì “Cơn đằng nam vừa làm vừa chơi”, chưa mưa đâu. Quả thế thật. Rồi, giả thử bầu trời mây rạn ra thành lớp đều và lấp lánh như vảy tê tê mà bà gọi là vảy trút thì sớm muộn trời cũng sẽ mưa. Còn nếu là những đụn mây như cỏ hoặc rạ dồn lại rồi nhả ra trên những đường bừa thì trời còn nắng lâu. Bà cũng bảo “vảy trút thì mưa, nhả bừa thì nắng!”. 

Còn trăng nữa, bé Hà đã nhìn bao nhiêu loại trăng. Trăng sáng ngà ngà màu sữa là đêm có sương. Sáng trăng suông là đêm bầu trời nhiều hơi nước hoặc mưa bụi che lấp cả sao, nhìn không rõ trăng. Trăng có quầng là trời sẽ hạn lâu, trăng có tán là trời sắp mưa. Đấy chỉ có trăng thôi mà bầu trời ngoài cửa sổ đã có bao nhiêu thứ. 

Bầu trời ngoài cửa sổ của bé Hà thường đầy ánh sáng, đầy màu sắc. Ở đấy, Hà thấy bao nhiêu điều lạ. Một đàn vàng anh, vàng như dát vàng lên lông, lên cánh ấy, mà con trống bao giờ cũng to hơn, óng ánh sắc lông hơn – chợt bay lên rồi chợt bay đi. Nhưng có lúc, đàn vàng anh ấy đậu lên ngọn chót vót những cây bạch đàn chanh cao nhất giữa bầu trời ngoài cửa sổ. Những ngọn bạch đàn chanh cao vút ấy bỗng chốc đâm những “búp vàng”. Rồi từ trên chót vót cao, vàng anh trống cất tiếng hót. Tiếng hót mang theo hương thơm lá bạch đàn chanh từ bầu trời bay vào cửa sổ. Đàn chim chớp cánh vàng khoe sắc với nắng rực rỡ, và tiếng chim lại như những chuỗi vàng lọc nắng bay đến với Hà. Chốc sau đàn chim chao cánh bay đi, nhưng tiếng hót như đọng mãi giữa bầu trời ngoài cửa sổ. 

Những buổi sáng, chú chích chòe lông đen xen lông trắng nhún nhảy trên đọt lá chuối non vút lên hình bao gươm, cất tiếng hót líu lo. Thỉnh thoảng từ chân trời phía xa, một vài đàn chim bay xiên góc kết thành hình chữ V qua bầu trời ngoài cửa sổ về phương nam. Bố bảo đấy là loài chim di cư theo mùa như vịt trời, ngỗng trời, le le, giang, sếu... mà người ra gọi là loài chim giang hồ. 

Lại mỗi lần có gió đông nam thoảng qua thì hương thơm của bạch đàn chanh, của hoa trái từ vườn cây nông trường tràn vào đầy nhà. Hương thơm không nhìn thấy mà cô giáo bảo chắc chắn rằng có những hạt li ti vô cùng nhỏ, có thể dồn lại thành nước hoa, phấn hoa. Lạ chưa, vậy thì ngoài bầu trời ngoài cửa sổ kia có bao nhiêu là phấn hoa, nước hoa. Còn khung cửa sổ của bé Hà được vẩy nước hoa, rắc phấn hoa quanh năm suốt tháng!

Buổi sáng, ánh nắng dịu dàng, ngọt màu mật ong từ bầu trời ngoài cửa sổ rọi vào nhà, in hình hoa lá trên mặt bàn, nền gạch hoa. Còn về đêm, trăng khi thì như chiếc thuyền vàng trôi trong mây trên bầu trời ngoài cửa sổ, lúc thì như chiếc đèn lồng thả ánh sáng xuống đầy sân. 

Từ ngày Hà lên đây thì khung cửa sổ càng thêm đẹp, thêm yêu. Hà thích ngồi bên cửa sổ nhổ tóc sâu cho bà, nghe bà kể chuyện cổ tích: “Ngày xửa, ngày xưa...” 

(Trích Bầu trời ngoài cửa sổ, Nguyễn Quỳnh)

Xét về mặt từ loại, các từ được gạch chân trong đoạn văn: “Bố mẹ Hà vừa được chia một gian nhà cạnh vườn cây ăn quả của nông trường. Bé Hà rất thích khung cửa sổ. Đó là khung cửa sổ có bầu trời bên ngoài thật đẹp. Bầu trời ngoài cửa sổ lúc ấy thì như một bức tranh có nhiều màu sắc, lúc thì như một trang sách rất hay. Bầu trời bên ngoài cửa sổ, bé Hà chỉ nhìn thấy sắc mây thôi cũng có thể đoán biết mưa hay nắng, dông bão hay yên lành.” là:

Từ đồng nghĩa với từ “khoe” trong câu văn: “Đàn chim chớp cánh vàng khoe sắc với nắng rực rỡ, và tiếng chim lại như những chuỗi vàng lọc nắng bay đến với Hà” là:

Từ “đọng” trong câu văn “Chốc sau đàn chim chao cánh bay đi, nhưng tiếng hót như đọng mãi giữa bầu trời ngoài cửa sổ” gợi tả điều gì?

Viết đoạn văn nêu tác dụng của phép so sánh có trong câu: “Còn về đêm, trăng khi thì như chiếc thuyền vàng trôi trong mây trên bầu trời ngoài cửa sổ, lúc thì như chiếc đèn lồng thả ánh sáng xuống đầy sân.”

Theo em tại sao tác giả lại nói “Bé Hà rất thích khung cửa sổ”?

Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi.

Nguy cơ nhiễm hạt vi nhựa do thói quen dùng đồ nhựa một lần

Do mức giá rẻ lại tiện lợi sử dụng, đa phần các nhà hàng, quán ăn, cửa hàng đồ uống, siêu thị tiện ích nhỏ lẻ đều sử dụng sản phẩm dùng một lần như hộp xốp, túi nilon, ly cốc, ống hút để đựng thực phẩm. Tuy nhiên, thói quen này vô tình đã khiến cơ thể hấp thu rất nhiều hạt vi nhựa.

"Các nhà khoa học của ĐH Y khoa Vienna đã tìm thấy 9 loại hạt vi nhựa kích thước 50-500mcrm trong cơ thể con người, trong đó chủ yếu là PP và PET..." - Đây là chia sẻ của PGS-TS Trần Thượng Quảng – Trưởng bộ môn Hóa hữu cơ- Trường Hóa và Khoa học sự sống- ĐH Bách khoa Hà Nội về nguy cơ nhiễm hạt vi nhựa vào cơ thể con người.

(Hạt vi nhựa xâm nhập vào cơ thể con người)

Vậy tại sao hạt vi nhựa lại xuất hiện trong cơ thể chúng ta?

Các hạt vi nhựa là các hạt nhựa nhỏ có trong chai đựng nước uống hoặc các hộp nhựa dùng một lần sẽ phân hủy trong quá trình sử dụng đồ nhựa lâu ngày. Khi chúng ta dùng nhựa một lần để đựng thực phẩm thì các hạt vi nhựa sẽ xâm nhiễm vào thực phẩm và khi con người ăn thực phẩm đó sẽ vô tình nạp rất nhiều hạt vi nhựa vào cơ thể.

TS Hoàng Thị Minh Nguyệt – Giảng viên Khoa Công nghệ thực phẩm, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho biết, một nghiên cứu đã chỉ ra rằng, ước tính một người lớn ăn khoảng 50.000 hạt vi nhựa còn trẻ em ăn khoảng 40.000 hạt vi nhựa mỗi năm. Và nếu con người càng tận dụng các loại đồ nhựa dùng một lần thì nguy cơ dung nạp hạt vi nhựa vào cơ thể càng cao.

“Thói quen hàng ngày của chúng ta khiến vô tình dung nạp các hạt vi nhựa vào, ví dụ một chai nước chứa từ 2 - 44 hạt vi nhựa/l. Tuy nhiên nếu chúng ta tái sử dụng chai đó cho những lần tiếp theo thì có thể chứa từ 28-241 hạt vi nhựa/l...”. TS Hoàng Thị Minh Nguyệt phân tích.

(Thói quen sử dụng lại chai, hộp nhựa dùng một lần để đựng thực phẩm khiến cơ thể nạp nhiều hạt vi nhựa hơn)

Mặc dù chưa có nghiên cứu cụ thể về tác hại của hạt vi nhựa khi tồn tại trong cơ thể người, tuy nhiên những nguy cơ tiềm ẩn là không thể phủ nhận. PGS.TS Nguyễn Quang Dũng - Phó trưởng Bộ môn Dinh dưỡng và ATTP, trường Đại học Y Hà Nội cho biết: “Nhựa bản chất là hóa chất, trong đó có chất làm dẻo nhựa thì đã được chứng minh là gây ung thư ở người. Bên cạnh đó, đã có nghiên cứu đánh giá tác động hạt vi nhựa trên chuột nhận thấy hạt vi nhựa tồn tại ở gan, thận cũng gây ảnh hưởng chức năng gan ... Một trong những chất được tìm thấy trong các sản phẩm nhựa là Bisphenol A có khả năng thôi nhiễm ra thực phẩm và nó tác động đến hocmon sinh sản, nhất là ở phụ nữ và cũng gây ung thư. Trong nhựa còn có các chất độc hại khác như chất tạo màu, kim loại nặng..."

Các chuyên gia khuyến cáo, nên hạn chế sử dụng vật dụng bằng nhựa, hạn chế dùng nước đóng chai và các thực phẩm ăn sẵn đựng trong các cốc nhựa hay hộp xốp là cách đơn giản và hiệu quả giúp con người giảm tối đa việc tiêu thụ các hạt vi nhựa vào trong cơ thể. Đồng thời đây cũng là cách ngăn ngừa việc xả rác thải nhựa ra môi trường.

(Nguồn: Theo vov2.vov.vn)

Thông tin chính được đề cập trong bài viết trên là:

Hình ảnh minh họa sau đây ở bài viết có tác dụng gì?

Theo em dấu hai chấm trong đoạn dưới đây có tác dụng gì?

PGS.TS Nguyễn Quang Dũng - Phó trưởng Bộ môn Dinh dưỡng và ATTP, trường Đại học Y Hà Nội cho biết: “Nhựa bản chất là hóa chất, trong đó có chất làm dẻo nhựa thì đã được chứng minh là gây ung thư ở người. Bên cạnh đó, đã có nghiên cứu đánh giá tác động hạt vi nhựa trên chuột nhận thấy hạt vi nhựa tồn tại ở gan, thận cũng gây ảnh hưởng chức năng gan… Một trong những chất được tìm thấy trong các sản phẩm nhựa là Bisphenol A có khả năng thôi nhiễm ra thực phẩm và nó tác động đến hocmon sinh sản, nhất là ở phụ nữ và cũng gây ung thư. Trong nhựa còn có các chất độc hại khác như chất tạo màu, kim loại nặng…”

Theo các chuyên gia trong bài viết thì cách đơn giản và hiệu quả giúp con người giảm tối đa việc tiêu thụ các hạt vi nhựa vào trong cơ thể; ngăn ngừa việc xả rác thải nhựa ra môi trường là gì?

Từ “xâm nhiễm” trong câu “Khi chúng ta dùng nhựa một lần để đựng thực phẩm thì các hạt vi nhựa sẽ xâm nhiễm vào thực phẩm và khi con người ăn thực phẩm đó sẽ vô tình nạp rất nhiều hạt vi nhựa vào cơ thể.” thuộc từ loại nào? Em hãy nêu một từ đồng nghĩa với từ “xâm nhiễm”.

Có ý kiến cho rằng: “Trung thực là đức tính quý nhất của con người”.

Em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao? Trình bày điều đó trong đoạn văn từ 10 – 12 câu.