Đề số 14 luyện thi vào 6 môn Tiếng Việt trường THCS Năng Khiếu ĐHSP

1/31/2025 11:14:00 AM

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi.

“Đầu làng tôi có những khóm tre xanh mát, không biết những khóm tre ấy có từ đời nào nhưng chỉ biết rằng chúng rất thân thiết với người dân quê tôi.

Nhìn từ xa, lũy tre làng như một bức trường thành bao quanh thôn xóm. Tới gần mới thấy bức thành ấy được tạo bằng nhiều cây tre gầy guộc khẳng khiu. Cây nọ nương tựa cây kia, bất chấp nắng mưa dông bão, vươn lên cao đón ánh nắng mặt trời. Các cụ già trong làng thường bảo: “Cây tre cũng như người dân quê mình một nắng hai sương, chịu thương chịu khó, bất khuất kiên cường”.

Thân tre tròn lẳn lại, nhiều gai góc. Trên những thân cây tua tủa những chồi xanh ngỡ như những cái vòi vươn cao ve vẩy giữa không trung. Dưới gốc chi chít những búp măng non. Cái thì vừa nhô khỏi mặt đất nhọn hoắt, cái thì cao ngang ngực, có cái vượt quá đầu người. Tôi cứ nghĩ những búp măng ấy chính là những đứa con thân yêu của tre. Được mẹ chăm chút, chúng ngày một lớn lên, ngày một trưởng thành trong bóng mát yêu thương. Những ngày hè oi bức, nắng như đổ lửa trên đồng, lũy tre là nơi nghỉ của bà con, cô bác. Buổi trưa, tre che nắng cho trâu nằm, ru cho trâu ngủ. Buổi chiều, chúng tôi ra ngồi dưới gốc tre trò chuyện vui chơi. Có những đêm rằm, bọn tôi đem đèn lồng treo lên những cành tre. Ánh sáng lấp lánh, chúng tôi nhảy múa, cười đùa, vui ơi là vui! Lá tre rì rào tiếng hát, rầm rì kể chuyện ngày xưa... Tre cũng vui cùng tụi trẻ chúng tôi.

Tre đi vào cuộc sống của con người quê tôi. Đó là người bạn tâm tình của mọi thế hệ. Người làng tôi, ai đi xa cũng nhớ về cây tre, nhớ về lũy tre làng xanh mát yêu thương, nơi ghi lại không biết bao nhiêu kỉ niệm đẹp của một thời thơ ấu”.

(Bùi Ngọc Sơn)

Có bao nhiêu kết từ trong câu văn sau: “Đầu làng tôi có những khóm tre xanh mát, không biết những khóm tre ấy có từ đời nào nhưng chỉ biết rằng chúng rất thân thiết với người dân quê tôi.”?

  • 1

  • 2

  • 3

  • 4

Từ loại được gạch chân trong các câu văn sau lần lượt “Nhìn từ xa, lũy tre làng như một bức trường thành bao quanh thôn xóm. Tới gần mới thấy bức thành ấy được tạo bằng nhiều cây tre gầy guộc khẳng khiu. Cây nọ nương tựa cây kia, bất chấp nắng mưa dông bão, vươn lên cao đón ánh nắng mặt trời. Các cụ già trong làng thường bảo: Cây tre cũng như người dân quê mình một nắng hai sương, chịu thương chịu khó, bất khuất kiên cường” là:

  • Động từ – động từ - tính từ - danh từ - tính từ

  • Danh từ - tính từ - động từ - danh từ - tính từ

  • Tính từ - tính từ - động từ - danh từ - động từ

  • Danh từ- tính từ - tính từ - danh từ - danh từ

Xét theo mục đích nói, câu văn: “Ánh sáng lấp lánh, chúng tôi nhảy múa, cười đùa, vui ơi là vui!” là kiểu câu gì?

  • Câu hỏi

  • Câu kể

  • Câu cảm

  • Câu khiến

Theo em tại sao tác giả lại nói: “Tre đi vào cuộc sống của con người quê tôi. Đó là người bạn tâm tình của mọi thế hệ.”?

  • Tre là người bạn vô cùng thân thiết, gắn bó với người dân làng quê tự bao đời nay. Từ thế hệ này đến thế hệ khác tre vươn mình vững vàng rồi cứ lặng lẽ, âm thầm đứng ở đó để chứng kiến và hòa mình vào cuộc sống của người dân nơi đây.

  • Trong tiềm thức của người dân, tre cũng như một người con của quê hương luôn chịu thương chịu khó, bất khuất kiên cường. Dù đứng trước mưa dông, bão tố tre vẫn cứ bình tâm, hiên ngang vượt qua.

  • Tre gắn bó với người dân như những người bạn tâm tình, nhẹ nhàng hòa mình vào đời sống của họ. Những ngày hè oi bức, lũy tre ấy tỏa bóng râm mát cho bà con, cô bác nghỉ ngơi. Buổi trưa, tre che nắng cho trâu nằm, ru cho trâu ngủ. Buổi chiều, những đứa trẻ trong làng ra ngồi dưới gốc tre trò chuyện vui chơi. Có những đêm rằm, chúng lại đem đèn lồng treo lên những cành tre cùng nhau nhảy múa, cười đùa. Lá tre rì rào tiếng hát, rầm rì kể chuyện ngày xưa... Từ đó ta có thể thấy sự hiện diện của tre trong mỗi khoảnh khắc của cuộc sống nơi làng quê yên bình này.

  • Cả A, B và C

Phương án nào xác định đúng chủ ngữ trong câu: “Đó là người bạn tâm tình của mọi thế hệ”.

  • Đó

  • Đó là

  • Đó là người bạn

  • Đó là người bạn tâm tình

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi.

KHAN HIẾM NƯỚC NGỌT

(1) Nhìn vào bản đồ thế giới, đâu đâu ta cũng thấy mênh mông là nước. Đại dương bao quanh lục địa. Rồi mạng lưới sông ngòi chằng chịt. Lại có những hồ nằm sâu trong đất liền lớn chẳng khác gì biển cả. Cảm giác đó khiến nhiều người trong chúng ta tin rằng con người và muôn loài trên quả đất không bao giờ thiếu nước. Xin được nói ngay rằng nghĩ như vậy là nhầm to.

(2) Đúng là bề mặt quả đất mênh mông là nước nhưng đó là nước mặn chứ đâu phải là nước ngọt, lại càng không phải là nước sạch mà con người và động vật, thực vật quanh ta có thể dùng được. Hầu hết nước trên hành tinh mà chúng ta đang sống là nước mặn. Trong khi số nước ngọt còn lại thì hầu hết bị đóng băng ở Bắc Cực, Nam Cực và trên dãy núi Hi – ma – lay – a. Vậy thì con người chỉ có thể khai thác nước ngọt ở sông, suối, đầm, ao, hồ và nguồn nước ngầm. Số nước ngọt như vậy không phải là vô tận, không phải cứ dùng hết lại có và đang ngày càng bị nhiễm bẩn bởi chính con người gây ra. Đủ thứ rác thải, có những thứ rác thải tiêu hủy được, nhưng có những thứ hàng chục năm sau chưa chắc đã phân hủy, cả những chất độc hại cứ vô tư ngấm xuống đất, thải ra sông suối. Như vậy là nguồn nước sạch ngày càng khan hiếm hơn.

Theo Tổ chức Y tế thế giới, trên hành tinh đang có khoảng hơn hai tỉ người sống trong cảnh thiếu nước ngọt để dùng trong sinh hoạt hàng ngày. Cuộc sống ngày càng văn minh, tiến bộ, con người ngày càng sử dụng nước nhiều hơn cho mọi nhu cầu của mình, trong khi đó thì dân số tăng lên mỗi ngày. Người ta đã tính được những phép tính đơn giản rằng để có một tấn ngũ cốc cần phải sử dụng 1000 tấn nước, một tấn khoai tây cần từ 500 đến 1500 tấn nước. Để có một tấn thịt gà ít nhất cũng cần phải dùng tới 3500 tấn nước, còn để có một tấn thịt bò thì số nước cần sử dụng còn ghê gớm hơn: từ 15000 đến 70000 tấn. Rồi còn bao thứ vật nuôi, cây trồng khác để phục vụ nhu cầu của con người, mà chả có thứ gì không cần có nước. Thiếu nước, đất đai sẽ khô cằn: cây cối, muôn vật không sống nổi.

Trong khi đó, nguồn nước ngọt lại phân bố rất không đồng đều, có nơi lúc nào cũng ngập nước, nơi lại rất khan hiếm. Ở nhiều nơi, chẳng hạn vùng núi đá Đồng Văn, Hà Giang, để có chút nước ngọt, bà con ta phải đi xa vài ba cây số để lấy nước. Các nhà khoa học mới phát hiện ra rằng, ở vùng núi đá này đang có nguồn nước ngầm chảy sâu dưới lòng đất. Nhưng để có thể khai thác được nguồn nước này sẽ vô cùng gian khổ và tốn kém vì khắp mọi nơi đều trập trùng núi đá. [..]

(3) Nước ngọt đang ngày càng khan hiếm và muốn có nước sạch, hợp vệ sinh để dùng rất tốn kém. Vì thế, cùng với việc khai thác các nguồn nước ngọt, con người ngày càng phải sử dụng một cách hợp lí, tiết kiệm tài nguyên nước.

(Theo Trịnh Văn)

Theo tác giả, có những lí do nào khiến nước ngọt ngày càng khan hiếm?

  • Hầu hết nước trên hành tinh mà chúng ta đang sống là nước mặn. Trong khi số nước ngọt còn lại thì hầu hết bị đóng băng ở Bắc Cực, Nam Cực và trên dãy núi Hi – ma – lay – a. Số nước ngọt không phải là vô tận, không phải cứ dùng hết lại có và đang ngày càng bị nhiễm bẩn bởi chính con người gây ra. Đủ thứ rác thải, có những thứ rác thải tiêu hủy được, nhưng có những thứ hàng chục năm sau chưa chắc đã phân hủy, cả những chất độc hại cứ vô tư ngấm xuống đất, thải ra sông suối. Vì vậy là nguồn nước sạch ngày càng khan hiếm hơn.

  • Cuộc sống ngày càng văn minh, tiến bộ, con người ngày càng sử dụng nước nhiều hơn cho mọi nhu cầu của mình, không những thế dân số còn tăng lên mỗi ngày.

  • Nguồn nước ngọt lại phân bố rất không đồng đều, có nơi lúc nào cũng ngập nước, nơi lại rất khan hiếm.

  • Cả A, B và C

Theo em, mục đích của tác giả khi viết văn bản này là gì và được thể hiện rõ nhất ở câu văn, đoạn văn nào?

  • Mục đích của tác giả khi viết văn bản này là muốn nêu lên thực trạng của tình trạng thiếu nước ngọt và kêu gọi mọi người chung tay khai thác sử dụng hợp lí. Mục đích đó được thể hiện rõ nhất ở câu văn cuối cùng của văn bản, thuộc đoạn văn thứ (3)

  • Tác giả muốn nhấn mạnh mức độ thiếu nước mặn trầm trọng của một số nước trên thế giới. Từ đó đưa ra những giải pháp sử dụng một cách hợp lí, tiết kiệm tài nguyên nước. Mục đích đó được thể hiện rõ nhất ở câu văn đầu tiên của đoạn văn thứ (2)

  • Tác giả muốn cung cấp những thông tin và hiểu biết của mình về sự phân bố không đồng đều của nước mặn và nước ngọt trên thế giới. Mục đích đó được thể hiện rõ nhất ở câu văn đầu tiên của đoạn văn thứ (1)

  • Cả A, B và C

Các câu văn: “Nước ngọt đang ngày càng khan hiếm và muốn có nước sạch, hợp vệ sinh để dùng rất tốn kém. Vì thế, cùng với việc khai thác các nguồn nước ngọt, con người ngày càng phải sử dụng một cách hợp lí, tiết kiệm tài nguyên nước.” được liên kết với nhau bằng mấy cách?

  • 1 cách liên kết câu

  • 2 cách liên kết câu

  • 3 cách liên kết câu

  • Không có cách liên kết nào

Từ trái nghĩa với từ “khô cằn” trong câu văn “Thiếu nước, đất đai sẽ khô cằn: cây cối, muôn vật không sống nổi.” là:

  • Màu mỡ

  • Mỡ màu

  • Phì nhiêu

  • Cả A, B và C

Từ việc hiểu được sự khan hiếm của nước ngọt, em sẽ có hành động thực tế gì để góp phần vào việc tiết kiệm và bảo vệ nguồn tài nguyên nước?

  • Nâng cao ý thức và trách nhiệm của bản thân trong việc bảo vệ nguồn nước sạch. Sử dụng hợp lí, tiết kiệm nước và biết tận dụng những nguồn nước tự nhiên như nước mưa.

  • Tái sử dụng nước trong sinh hoạt như: dùng nước vo gạo, nước rửa rau để tưới cây; dùng nước xả cuối của máy giặt để cọ rửa sân, nhà vệ sinh...

  • Tuyệt đối không có những hành động gây ô nhiễm nguồn nước như: xả rác thải hay nước thải chưa qua xử lí vào ao, hồ, sông, suối...

  • Cả A, B và C

Đọc câu chuyện sau và thực hiện yêu cầu bên dưới:

PHÉP MÀU CÓ GIÁ BAO NHIÊU?

Một cô bé tám tuổi nghe cha mẹ mình nói chuyện về đứa em trai nhỏ. Cô bé chỉ hiểu rằng em mình đang bị bệnh rất nặng, gia đình cô không còn tiền và chỉ có một cuộc phẫu thuật rất tốn kém mới cứu sống được em trai. Tuy nhiên cha mẹ cô không tìm ra ai để vay tiền. Hơn nữa, sau khi trả tiền bác sĩ, gia đình cô bé không đủ khả năng tiếp tục ở căn nhà hiện tại nên sẽ phải dọn đến một căn nhà nhỏ hơn.

Cô bé nghe bố nói với mẹ bằng giọng thì thầm tuyệt vọng: “Chỉ có phép màu mới cứu sống được Andrew.” Thế là cô bé vào phòng mình, kéo ra một con heo đất được giấu kĩ trong tủ. Em dốc hết đống tiền lẻ và đếm cẩn thận. Rồi cô bé lẻn ra ngoài bằng cửa sau để đến tiệm thuốc gần đó. Em đặt toàn bộ số tiền mình có lên quầy. Người bán thuốc hỏi: “Cháu cần gì?”

Cô bé trả lời: “Em trai của cháu bệnh rất nặng và cháu muốn mua phép màu”

- Cháu bảo sao? – Người bán thuốc hỏi lại.

- Em cháu tên Andrew. Nó bị một căn bệnh gì đó trong đầu mà ba cháu nói chỉ có phép màu mới cứu được nó. Phép màu giá bao nhiêu ạ?

- Ở đây không bán phép màu, cháu à. Chú rất tiếc – Người bán thuốc nở nụ cười buồn và tỏ vẻ cảm thông với cô bé.

- Cháu có tiền trả mà. Nếu không đủ, cháu sẽ cố tìm thêm. Chú chỉ cần cho cháu biết giá bao nhiêu?

Trong cửa hàng còn có một vị khách ăn mặc lịch thiệp. Sau khi nghe câu chuyện, ông cúi xuống hỏi cô bé: “Em cháu cần loại phép màu gì?”

- Cháu cũng không biết nữa – Cô bé trả lời, rơm rớm nước mắt - Nhưng em cháu rất cần phép màu đó. Nó bị bệnh nặng lắm, mẹ cháu nói rằng nó cần được phẫu thuật và hình như phải có thêm loại phép màu gì đó nữa mới cứu được em cháu. Cháu đã lấy ra toàn bộ số tiền để dành của mình để đi tìm mua phép màu đó.

Cháu có bao nhiêu? – Vị khách hỏi.

Cô bé trả lời vừa đủ nghe: “Một đô la mười một xu.”

Người đàn ông mỉm cười: “Ồ! Vừa đủ cho cái giá của phép màu.”

Một tay ông cầm tiền của cô bé, tay kia ông nắm tay em và nói: “Dẫn bác về nhà cháu nhé. Bác muốn gặp em trai và cha mẹ cháu. Để xem bác có loại phép màu mà em cháu cần không.”

Người đàn ông thanh lịch đó là Bác sĩ Carlton Armstrong, một phẫu thuật gia thần kinh tài năng. Ca mổ được hoàn thành mà không mất tiền và không lâu sau Andrew đã có thể về nhà, khỏe mạnh.

Mẹ cô bé thì thầm: “Mọi chuyện diễn ra kỳ lạ như có một phép màu. Thật không thể tưởng tượng nổi. Thật là vô giá!” Cô bé mỉm cười. Em biết chính xác phép màu giá bao nhiêu: một đô la mười một xu, cộng với niềm tin chân thành của một đứa trẻ và lòng tốt của người bác sĩ.

Tìm 2 từ đồng nghĩa với từ “thanh lịch” trong câu văn “Người đàn ông thanh lịch đó là Bác sĩ Carlton Armstrong, một phẫu thuật gia thần kinh tài năng”.

Đáp án: Từ đồng nghĩa với thanh lịch là và .

Câu chuyện “Phép màu đáng giá bao nhiêu?” khép lại nhưng vẫn mãi lay động trái tim người đọc. Em hãy viết một đoạn văn nêu cảm nhận về nhân vật cô bé trong truyện và nêu ý nghĩa của truyện. 

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

Một con tằm phải trải qua đau đớn để tự chui ra khỏi cái kén và trở thành một con bướm biết bay.
Một hạt giống nằm sâu trong lòng đất nảy mầm phải tự vươn thẳng lên xuyên qua tầng đất dày để thành cây cứng cáp.
Con tằm nào được người ta cắt vỏ kén chui ra mãi mãi bò quẩn quanh cái kén mà không bao giờ thành loài bướm biết bay.
Hạt giống nằm trên mặt đất dễ dàng nảy mầm nhưng sẽ bị bật gốc khi gặp dông tố.
Con người không thể chọn nơi mình sinh ra, nhưng có thể tự chọn cho mình một cách sống, rèn luyện cho mình khả năng chịu đựng và bản lĩnh ý chí vượt qua thử thách, khó khăn, bất hạnh và cả thất bại. Thất bại, bất hạnh có thể là điều tuyệt vọng với người này những có thể là may mắn với người khác – tùy vào việc chúng ta đón nhận bằng cách dùng cảm vượt qua hay tự thương thân trách phận mà gục ngã.

(Sưu tầm)

Quả thực trong cuộc sống ta sẽ gặp rất nhiều khó khăn thử thách, những lúc như vậy ta cần dũng cảm, dám đương đầu với khó khăn thử thách để vượt qua mọi sóng gió của cuộc đời. Vậy theo em làm thế nào để chúng ta trở nên dũng cảm cảm? Em hãy làm rõ điều này bằng một đoạn văn 7-9 câu câu.