Đề số 16 luyện thi vào 6 môn Tiếng Việt trường THCS Năng Khiếu ĐHSP

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi.

Mùa xuân, cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim ríu rít. Từ xa nhìn lại, cây gạo sừng sững như một tháp đèn khổng lồ: hàng ngàn bông hoa là hàng ngàn ngọn lửa hồng tươi, hàng ngàn búp nõn là hàng ngàn ánh nến trong xanh. Tất cả đều lóng lánh, lung linh trong nắng. Chào mào, sáo sậu, sáo đen... đàn đàn lũ lũ bay đi bay về, lượn lên lượn xuống. Chúng gọi nhau, trò chuyện, trêu ghẹo và tranh cãi nhau, ồn mà vui không thể tưởng được. Ngày hội mùa xuân đấy!

Hết mùa hoa, chim chóc cũng vãn. Cây gạo chấm dứt những ngày tưng bừng ồn ã, lại trở về với dáng vẻ xanh mát, trầm tư. Cây đứng im cao lớn, hiền lành, làm tiêu cho những con đò cập bến và cho những đứa con về thăm quê mẹ.

(Trích Cây gạo – Vũ Tú Nam)

Khi mùa hoa đi qua, hình ảnh cây gạo được miêu tả với dáng vẻ như thế nào?

Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng chủ yếu để khắc họa vẻ đẹp rực rỡ của cây gạo trong câu văn: "Từ xa nhìn lại, cây gạo sừng sững như một tháp đèn khổng lồ: hàng ngàn bông hoa là hàng ngàn ngọn lửa hồng tươi, hàng ngàn búp nôn là hàng ngàn ánh nến trong xanh."

Phương án nào phân tích đúng cấu tạo ngữ pháp của câu: “Cây gạo chấm dứt những ngày tưng bừng ồn ã, lại trở về với dáng vẻ xanh mát, trầm tư.”

Nhận định nào không đúng với câu “Chúng gọi nhau, trò chuyện, trêu ghẹo và tranh cãi nhau, ồn mà vui không thể tưởng được.”, có bao nhiêu động từ chỉ hoạt động?

Qua hình ảnh cây gạo “làm tiêu cho những con đò cập bến và cho những đứa con về thăm quê mẹ” ở cuối đoạn trích, tác giả muốn gửi gắm điều gì?

Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi.

Rác thải nhựa và thảm họa “ô nhiễm trắng” đại dương

Với mức tiêu thụ đồ nhựa dùng một lần như hiện nay, rác thải nhựa đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất mà nhân loại phải đối mặt. Không chỉ làm mất mỹ quan, lượng rác thải khổng lồ này đang gây ra thảm họa "ô nhiễm trắng" đối với môi trường toàn cầu, đặc biệt là đại dương.

(Thực trạng rác thải nhựa ven biển)

Theo thống kê của Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên (WWF), hơn 70% tổng số rác nhựa được đổ ra các bãi rác hoặc vứt bỏ trực tiếp ra môi trường tự nhiên, trong đó có đại dương. Các chuyên gia cảnh báo tầng đáy đại dương đang trở thành một trong những "vựa" rác thải nhựa lớn nhất trên Trái Đất. Những hạt vi nhựa cực nhỏ thậm chí đã "chu du" tới những vùng sâu và xa nhất của hành tinh.

Vậy điều gì sẽ xảy ra khi rác thải nhựa tràn ngập biển cả?

Rác thải nhựa đang gây ra những mối nguy hiểm nghiêm trọng. Rất nhiều loài cá, rùa biển và chim biển đã nhầm lẫn các mảnh nhựa là thức ăn, dẫn đến ngạt thở hoặc tắc nghẽn dạ dày. Theo ước tính, đến năm 2025, cứ 3 tấn cá ngoài đại dương sẽ có một tấn rác nhựa và đến năm 2050, lượng rác loại này trên thế giới sẽ nhiều hơn cả số cá trên các đại dương cộng lại.

(Khi rác thải nhựa trở thành “thức ăn” của rùa biển)

Không chỉ tiêu diệt hệ sinh thái biển, ô nhiễm rác thải nhựa đại dương còn quay trở lại đe dọa chính con người. Khi các loài sinh vật biển nuốt phải hạt vi nhựa, những chất độc hại đó sẽ xâm nhập vào chuỗi thức ăn và cuối cùng đi vào cơ thể người, gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm.

Để ngăn chặn thảm họa "ô nhiễm trắng", các chuyên gia môi trường kêu gọi một sự thay đổi mạnh mẽ từ nhận thức đến hành động. Việc hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần, phân loại rác thải tại nguồn và tái chế đúng cách chính là những bước đi thiết thiết nhất. Bảo vệ đại dương không chỉ là bảo vệ hệ sinh thái, mà còn là bảo vệ cuộc sống và sức khỏe của chính chúng ta cùng các thế hệ mai sau.

(Theo Báo Tuổi Trẻ - Rác thải nhựa làm ô nhiễm những tầng sâu nhất đại dương và VOV2 - Thảm họa ô nhiễm trắng đại dương)

Thông tin chính được đề cập trong bài viết “Rác thải nhựa và thảm họa “ô nhiễm trắng” đại dương” là gì?

Cụm từ “ô nhiễm trắng” trong bài viết được dùng để chỉ hiện tượng gì?

Theo bài viết, chi tiết nào dưới đây cho thấy mức độ đáng báo động của rác thải nhựa đại dương trong tương lai?

Hình ảnh minh họa chú rùa biển đang nuốt túi nilon trong văn bản có tác dụng gì nếu được đưa vào bài viết?

Từ việc đọc hiểu văn bản trên, em sẽ có những hành động thực tế nào để tự bảo vệ mình và chỉ dẫn cho mọi người xung quanh khỏi nguy cơ bị nhiễm vi nhựa?

Đọc câu chuyện sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

HAI HẠT LÚA

Có hai hạt lúa nọ được giữ lại để làm hạt giống cho vụ sau vì cả hai đều là những hạt lúa tốt, đều to khỏe và chắc mẩy.

Một hôm, người chủ định đem chúng gieo trên cánh đồng gần đó. Hạt thứ nhất nhủ thầm: “Dại gì ta phải theo ông chủ ra đồng. Ta không muốn cả thân mình phải nát tan trong đất. Tốt nhất ta hãy giữ lại tất cả chất dinh dưỡng trong lớp vỏ này và tìm một nơi lý tưởng để trú ngụ”. Thế là nó chọn một góc khuất trong kho lúa để lăn vào đó.

Còn hạt lúa thứ hai thì ngày đêm mong được ông chủ mang gieo xuống đất. Nó thật sự sung sướng khi được bắt đầu một cuộc đời mới.

Thời gian trôi qua, hạt lúa thứ nhất bị héo khô nơi góc nhà bởi vì nó chẳng nhận được nước và ánh sáng. Lúc này chất dinh dưỡng chẳng giúp ích được gì, nó chết dần chết mòn. Trong khi đó, hạt lúa thứ hai dù nát tan trong đất nhưng từ thân nó lại mọc lên cây lúa vàng óng, trĩu hạt. Nó lại mang đến cho đời những hạt lúa mới.

(Theo Hạt giống tâm hồn, tập 1, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh)

Theo em, hình ảnh “hạt lúa thứ nhất” và “hạt lúa thứ hai” trong câu chuyện trên tượng trưng cho những lối sống nào của con người trong xã hội?

Sự lựa chọn của hạt lúa thứ hai mang đến cho chúng ta nhiều điều suy ngẫm về ý nghĩa của sự cống hiến và dấn thân trong cuộc sống. Hãy viết đoạn văn 5-7 câu trình bày suy nghĩ của em.

Từ câu chuyện về sự lựa chọn của hai hạt lúa, em hãy viết một đoạn văn trình bày suy nghĩ của mình về ý nghĩa của lòng dũng cảm, dám bước ra khỏi “vùng an toàn” để tạo ra giá trị cho cuộc sống.