Đề số 17 luyện thi vào 6 môn Tiếng Việt trường THCS Năng Khiếu ĐHSP

1/31/2025 11:17:00 AM

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

Hoa xoan nở nhiều vào tiết mưa xuân, khi tiết trời đã ấm dần lên. Đầu mùa, những chùm hoa tim tím, be bé xen kẽ giữa những chồi non xanh xanh. Đến khi bắt đầu thi nhau bung ra, thì bồng lên hệt như những đám mây xôm xốp mầu tím nhạt treo đầy trên những cành xoan ven bờ. Mỗi khi có gió lay là hàng ngàn vạn bông xoan tim tím, nhỏ xíu rắc đầy quanh gốc. Mùi xoan hăng hắc, không thơm như những loài hoa khác, nhưng mầu tím của xoan, lại thật dễ khiến người ta nghĩ đến cái vẻ dịu dàng, hiền hậu của người phụ nữ Việt.

Xoan đi vào thơ ca đã nhiều, không mấy ai xa lạ với xoan. Nhưng tôi yêu mầu hoa xoan thì lại bắt đầu từ những ngày thơ bé lắm. Cái ngày còn chân trần chạy theo đám trẻ con chạy rong trên con đê cạnh nhà. Phía dưới bãi đê ngày ấy có rất nhiều cây xoan già, đến độ xuân lại nở đầy hoa. Cành xoan bẻ xuống là thay nhau cầm để đóng giả cô dâu, chú rể. Đợi đến mùa trái xoan già đỏ ối treo lủng liểng trên cây, lại hò nhau vặt chia về phơi khô đốt lên để ngâm gạo gói bánh tro. Bánh tro làm bằng tro quả xoan đặc biệt thơm ngon và có mầu đẹp, trong suốt chứ không đùng đục, xấu mầu như bằng các vỏ cây khác [….]

Hạnh phúc đôi khi chỉ mưu cầu những điều thật giản dị, gần gũi là đủ, chỉ cần chính mình thấy ấm áp, bình yên. Tôi chọn ngôi trường nhỏ ở vùng quê ngoại thành Hà Nội này cũng chỉ bởi lòng đợi chờ cho mình những bình yên nhỏ bé.

Bình yên một buổi sáng đến trường nghe tiếng họa mi chào xuân líu ríu trên cành xoan già bồng bềnh sắc tím. Bình yên nghe tiếng trẻ cười, tiếng hỏi chào ngây thơ và những nụ cười hồn nhiên của lũ nhỏ. Bình yên một ngày cuối tuần về nhà mẹ, thấy dáng mẹ thương yêu cắt những chiếc lá chít xếp đầy trên mâm đợi gói bánh tro. Bình yên như buổi chiều qua, trước những ô hình nhỏ xíu, tôi nghe thấy tiếng đàn con tíu tít khoe những chuyện trong ngày của chúng.

(Lê Huyền)

Trong đoạn trên, tác giả đã giúp chúng ta cảm nhận được:

  • Vẻ đẹp sống động của cây xoan và những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ gắn với loài cây thân thuộc ấy.

  • Vẻ đẹp sống động của quả xoan và những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ ở quê hương tác giả.

  • Vẻ đẹp sống động của quê hương và những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ gắn với con đê làng.

  • Vẻ đẹp sống động của các loài hoa mùa xuân và những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ gắn với miền quê thân thuộc.

Câu nào dưới đây không gợi tả vẻ đẹp của hoa xoan?

  • Hoa xoan nở nhiều vào tiết mưa xuân, khi tiết trời đã ấm dần lên.

  • Đến khi bắt đầu thi nhau bung ra, thì bồng lên hệt như những đám mây xôm xốp mầu tím nhạt treo đầy trên những cành xoan ven bờ.

  • Mỗi khi có gió lay là hàng ngàn vạn bông xoan tim tím, nhỏ xíu rắc đầy quanh gốc.

  • Cả A, B, C

So sánh những chùm hoa xoan bồng lên “hệt như những đám mây xôm xốp mầu tím nhạt”, tác giả gợi tả điều gì?

  • Tác giả đã gợi tả vẻ đẹp mềm mại, dịu dàng, mộng mơ của của những chùm hoa xoan trong gió.

  • Qua hình ảnh những chùm hoa ấy, tác giả gợi tả một miền quê đẹp đẽ, sống động như thế giới cổ tích, thần tiên.

  • Phép so sánh gợi tả tán hoa xoan bồng bềnh, trải rộng trên vòm cây thật đẹp để và ấn tượng.

  • Cả A, B, C đều đúng.

Vì sao tác giả cho rằng hạnh phúc đôi khi chỉ cần những điều giản dị?

  • Vì những điều giản dị mang lại cảm giác ấm áp và bình yên trong tâm hồn.

  • Vì cuộc sống ở thành phố quá ồn ào và nhiều áp lực.

  • Vì con người luôn mong muốn có cuộc sống giàu sang, sung túc mà quên đi những điều giản dị.

  • Vì những điều lớn lao thường không thể đạt được trong thực tế.

Dòng nào dưới đây nêu đúng tình cảm của tác giả được gợi ra qua văn bản?

  • Văn bản cho thấy sự thờ ơ vì hoa xoan không có hương thơm nổi bật.

  • Văn bản cho thấy niềm tự hào về hoa xoan vì hoa xoan được nhắc đến nhiều trong thơ ca.

  • Văn bản cho thấy tình yêu tha thiết dành cho hoa xoan, loài hoa thân thuộc gắn liền với kí ức tuổi thơ đồng thời giúp ta cảm nhận được lòng yêu và sự gắn bó sâu sắc với quê hương, với cuộc sống yên bình của tác giả.

  • Văn bản cho thấy sự tiếc nuối của tác giả vì hoa xoan chỉ nở trong thời gian ngắn.

Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi:

TỪ MIỀN KÝ ỨC “VƯƠNG QUỐC LÒ GẠCH” ĐẾN “DI SẢN ĐƯƠNG ĐẠI MANG THÍT"

Làng nghề gạch gốm Mang Thít trước đây được ví như một "Vương quốc lò gạch", trải qua bao thăng trầm, nay vương quốc ấy dần hình thành "Di sản đương đại Mang Thít", sẽ trở thành điểm đến của rất nhiều du khách trong tương lai.

Làng nghề gạch gốm Mang Thít nằm một dãy bên dòng sông Cổ Chiên và kinh Thầy Cai có từ bao đời nay. Nghề sản xuất gạch gốm nơi đây không chỉ đem lại nguồn thu nhập lớn cho các cơ sở lò mà còn mang lại hiệu quả kinh tế cao cho quê hương Mang Thít nói riêng và tỉnh Vĩnh Long nói chung, đồng thời góp phần giải quyết công ăn việc làm, tạo thu nhập ổn định cho rất đông người dân địa phương.

Qua thời gian, những chiếc lò gạch ấy giờ đây chỉ còn tồn tại trong miền ký ức. Đã qua rồi những năm tháng nghi ngút khói lò, thay vào đó là những viên gạch được tạo ra bằng hệ thống lò nung liên hoàn, hiện đại, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, hiệu quả kinh tế cao.

(1) Thời hoàng kim khói lò luôn nghi ngút, công nhân đi làm đông như họp chợ

Nhớ thời hưng thịnh nhất của xứ sở lò gạch này là cách nay khoảng vài chục năm, người ta thường gọi là “thời hoàng kim của vương quốc gạch gốm" - nằm trên địa bàn các xã Nhơn Phú, Mỹ Phước, An Phước, Mỹ An, Hòa Tịnh. Mỗi sáng nơi đây luôn tấp nập, công nhân đi làm gạch, cảnh mua bán gạch, người bưng gạch mộc vô lò, người bưng gạch thành phẩm xuống ghe... đông như họp chợ. Thời điểm này, khi đường xá còn chưa được mở rộng thông thoáng như bây giờ thì phương tiện chuyên chở gạch gốm chủ yếu bằng ghe. Ghe chở gạch thành phẩm chuẩn bị chở đi giao cho các tỉnh lân cận, ghe chở nguyên liệu đất sét và ghe chở nguyên liệu củi, chở trấu ... đến và đi tấp nập đậu kín cả khúc sông. Có thể nói đây cũng là một nét văn hóa đặc trưng vùng sông nước của vương quốc gạch gốm thời đó.

Làng nghề gạch gốm Mang Thít thời hoàng kim khói lò luôn nghi ngút

(2) Làng nghề dần mai một – tương lai trở thành Di sản văn hóa đương đại

Tuy nhiên, từ những năm 2010 trở đi, làng nghề gạch gốm bắt đầu có xu hướng chậm lại do chi phí sản xuất quá cao, giá thành sản phẩm đầu ra thấp, các cơ sở lò gạch bắt đầu có hướng chậm lại do chi phí dấu hiệu thua lỗ nên không còn hoạt động công suất lớn như trước đây nữa. Và cũng từ đó, nhân công từng làm cho các cơ sở gạch gốm này giảm nguồn thu nhập, không đủ trang trải cuộc sống, họ bắt đầu chuyển sang làm công nhân cho các khu công nghiệp trong và ngoài tỉnh hoặc đi làm kinh tế khác. [...]

Hiện toàn huyện còn 61 cơ sở gạch, gốm với 64 miệng lò vẫn còn hoạt động; 17 cơ sở với 23 lò Hoffman, tăng 07 cơ sở với 11 lò so với cuối năm 2020; 06 cơ sở - 06 lò sản xuất gạch theo công nghệ nung liên hoàn. [..]

(3) Hứa hẹn một vùng đất tiềm năng trên quê hương Mang Thít

Làng nghề gạch gồm huyện Mang Thít có những nét đặc trưng riêng rất độc đáo mà không phải ở đâu cũng có. Ngoài lợi thế nguồn tài nguyên đất sét tự nhiên được thiên nhiên ban tặng, để có được những viên gạch đẹp, đúng chuẩn, đạt chất lượng thì đòi hỏi người dân có một sự cần cù sáng tạo từ khâu làm ra viên gạch đến khâu nung gạch thành phẩm. Và trong sự sáng tạo ấy có sự giao thoa văn hóa truyền thống rất độc đáo giữa người Kinh, người Hoa và người Khmer. Có thể nói chính bàn tay của những người thợ tài hoa ấy là sự kết tỉnh hội tụ của 3 nền văn hóa đã tạo ra cho quê hương Mang Thít một đặc sản gạch gồm mà không nơi nào có được. Để rồi qua thời gian, vương quốc lò gạch này sẽ trở thành “Di sản đương đại Mang Thít” trong thời gian gần nhất. [...]

Và trong tương lai nơi đây sẽ trở thành một điểm đến du lịch hấp dẫn không chỉ thu hút khách du quan. Hứa hẹn một vùng đất tiềm năng mang đến cho quê hương Mang Thít một hướng đi mới phát triển bền vững.

(Nguồn: https://mangthit.vinhlong.gov.vn/ ngày 13/7/2023)

Nội dung chính của văn bản là gì?

  • Giới thiệu thời kỳ hoàng kim của làng nghề gạch gốm Mang Thít.

  • Trình bày thời hoàng kim, giai đoạn mai một, định hướng phát triển của làng nghề Mang Thít.

  • Miêu tả cảnh buôn bán ghe thuyền trên sông Cổ Chiên thời xưa.

  • Nêu thực trạng hoạt động sản xuất của các cơ sở gạch gốm hiện nay.

Thời hoàng kim của làng nghề gạch gốm Mang Thít được thể hiện qua chi tiết nào?

  • Công nhân làm việc nhộn nhịp, ghe thuyền vận chuyển tấp nập trên sông.

  • Các cơ sở sản xuất giảm dần quy mô và số lượng lao động.

  • Hệ thống lò nung hiện đại được đưa vào sử dụng rộng rãi.

  • Người dân chuyển sang làm việc tại các khu công nghiệp lân cận.

Nguyên nhân chính khiến làng nghề dần mai một từ sau năm 2010 là gì?

  • Nguồn nguyên liệu đất sét ngày càng khan hiếm và khó khai thác.

  • Chi phí sản xuất tăng cao, lợi nhuận giảm sút, nhiều cơ sở thua lỗ.

  • Người dân không còn quan tâm đến nghề truyền thống của địa phương.

  • Chính quyền địa phương hạn chế hoạt động sản xuất gạch gốm.

Các vế trong câu ghép “Và cũng từ đó, nhân công từng làm cho các cơ sở gạch gốm này giảm nguồn thu nhập, không đủ trang trải cuộc sống, họ bắt đầu chuyển sang làm công nhân cho các khu công nghiệp trong và ngoài tỉnh hoặc đi làm kinh tế khác.” được nối với nhau bằng cách nào?

  • Nối bằng cặp kết từ

  • Nối bằng cặp từ hô ứng

  • Nối trực tiếp bằng dấu câu

  • Cả A, B, C

Trong tương lai, làng nghề gạch gốm Mang Thít được định hướng phát triển theo hướng nào?

  • Trở thành khu sản xuất công nghiệp quy mô lớn của tỉnh.

  • Phát triển thành “Di sản văn hóa đương đại” gắn với du lịch.

  • Chuyển đổi hoàn toàn sang sản xuất bằng công nghệ tự động.

  • Thu hẹp quy mô để tập trung bảo tồn nghề truyền thống.

Đọc đoạn thơ sau và cho biết:

“Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,

Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm

Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.”

Nêu cảm nhận của em về hình ảnh người dân miền biển được gợi tả qua hai câu thơ đầu.

Cách nói chiếc thuyền đang “nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ” có gì lạ và hay?

Nói về gia đình, có người đã chia sẻ: “Người ta có nhiều nơi để đến nhưng chỉ có một nơi để về đó là gia đình”.

Quả thật, gia đình là tổ ấm quan trọng không thể thiếu được trong cuộc sống của chúng ta. Em hãy viết đoạn văn làm rõ ý nghĩa của gia đình đối với mỗi người.