Đề số 19 luyện thi vào 6 môn Tiếng Việt trường THCS Năng Khiếu ĐHSP

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

Thác Y-a-ly

Ở Tây Nguyên có một hồ rộng mênh mông nằm trên dãy núi Chư-pa. Con sông Pô-cô chảy từ Kon-tum về tới đây, bị dãy núi chắn ngang, tạo nên một hồ nước tuyệt đẹp ở lưng chừng trời. Ở phía bờ đông bắc, mặt hồ phẳng lặng như gương. Những cây gỗ tếch xòe tán rộng soi bóng xuống mặt nước. Nhưng về phía bờ tây, một khung cảnh hùng vĩ diễn ra trước mắt. Mặt hồ, sóng chồm dữ dội, bọt tung trắng xóa, nước réo ào ào. Cách xa nửa ngày đường, đã nghe tiếng nước réo, tưởng như có trăm vạn tiếng quân reo giữa núi rừng trùng điệp. Đó là nguồn nước Pô-cô thúc mạnh vào sườn núi Chư-pa bắt núi phải cắt đôi. Nước ào ạt phóng qua núi rồi đổ xuống, tạo nên thác Y-a-ly. Thác nước dựng đứng, chảy mòn đá, thành mười hai bậc từ trên đỉnh núi xuống mặt nước. Nước trút từ trên trời xuống, trông như một biển mù sương, đẹp tuyệt vời. Nhất là lúc sắp hoàng hôn, mặt trời xói thẳng vào lòng sông lấp lánh trông như là dát một mẻ vàng vừa luyện xong.

Thác Y-a-ly là một thắng cảnh trên lưng chừng trời. Ở đây có nhà máy thủy điện Y-a-ly và là nơi nghỉ mát vô cùng hấp dẫn. Du khách chẳng những được tắm mát, được ngắm cảnh đẹp, mà chiều chiều còn được xem các chú tắc kè có cánh bay đi bắt mồi trên bãi cỏ ven hồ và thấy những cô chuột túi dịu con chuyền trên các cành cây hái quả.

(Theo Thiên Lương)

Đoạn văn đầu tiên có một danh từ riêng chưa được viết hoa đúng quy tắc, đó là từ nào?

Đọc câu văn sau và trả lời câu hỏi: “Thác nước dựng đứng, chảy mòn đá, thành mười hai bậc từ trên đỉnh núi xuống mặt nước.”

Có bao nhiêu động từ trong câu văn trên?

Dòng thác Y-a-ly được tác giả miêu tả như thế nào?

Nhận định nào dưới đây đúng khi nói về cấu tạo của câu văn: “Du khách chẳng những được tắm mát, được ngắm cảnh đẹp, mà chiều chiều còn được xem các chủ tắc kè có cánh bay đi bắt mồi trên bãi cỏ ven hồ và thấy những cô chuột túi dịu con chuyền trên các cành cây hải quả.”?

Tại sao tác giả nói: “Thác I-a-ly là một thắng cảnh ở lưng chừng trời”?

Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi.

CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ: LÝ THƯỜNG KIỆT VÀ CUỘC CHIẾN CHỐNG QUÂN TỐNG

Khi quân Tống chuẩn bị xâm lược nước ta, Triều đình đã cử Lý Thường Kiệt làm Tổng chỉ huy cuộc kháng chiến. Với chủ trương "Ngồi yên đợi giặc không bằng đem quân đánh trước để chặn mũi nhọn của giặc", Lý Thường Kiệt đã cho quân tập kích, phá tan các căn cứ của nhà Tống ở gần biên giới Đại Việt để giành thế chủ động.

Năm 1076, quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy tiến đánh nước ta. Lý Thường Kiệt cho xây dựng phòng tuyến bên bờ bắc sông Như Nguyệt (Bắc Ninh) để chặn thế giặc. Quách Quỳ cho quân tấn công nhiều lần nhưng chúng không thể phá được phòng tuyến của ta.

Mùa xuân năm 1077, Lý Thường Kiệt cho quân đánh thẳng vào doanh trại quân Tống. Để khích lệ tinh thần quân sĩ, ông cho người vào đền thờ bên bờ sông, ngâm vang bài thơ “Nam quốc sơn hà”. Quân sĩ hăng hái xông thẳng vào doanh trại địch. Quân Tống khiếp đảm, giẫm đạp lên nhau mà chạy, chết đến quá nửa. Ngay lúc ấy Lý Thường Kiệt chủ động giảng hoà. Quách Quỳ mừng rỡ, liền vội vàng hạ lệnh rút quân về nước.

Cuộc kháng chiến chống Tổng kết thúc thắng lợi, bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc.

(Theo Đỗ Đức Hùng, Danh tướng trong lịch sử Việt Nam, NXB Thanh Niên, 2010)

Qua bài đọc trên, em thấy Lý Thường Kiệt là vị tướng như thế nào?

Sắp xếp các sự kiện sau theo trình tự thời gian, diễn biến chính của cuộc chiến chống quân Tống:

(1) Năm 1076, quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy tiến đánh nước ta

(2) Khi quân Tống chuẩn bị xâm lược, Lý Thường Kiệt đã cho quân tập kích, phá tan các căn cứ của nhà Tống ở gần biên giới Đại Việt để giành thế chủ động.

(3) Lý Thường Kiệt cho xây dựng phòng tuyến bên bờ bắc sông Như Nguyệt (Bắc Ninh) đế chặn thế giặc. Quách Quỳ cho quân tấn công nhiều lần nhưng chúng không thể phá được phòng tuyến của ta.

(4) Quân Tống chết đến quá nửa, Lý Thường Kiệt chủ động giảng hoà, tướng giặc lệnh rút quân về nước.

(5) Mùa xuân năm 1077, Lý Thương Kiệt cho quân đánh thẳng vào doanh trại quân Tống, cho người ngâm vang Nam quốc sơn hà để khích lệ tinh thần tướng sĩ.

Theo em, từ “chủ trương” trong văn bản trên có nghĩa là gì?

Đọc đoạn văn sau:

“Năm 1076, quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy tiến đánh nước ta. Lý Thường Kiệt cho xây dựng phòng tuyến bên bờ bắc sông Như Nguyệt (Bắc Ninh) để chặn thế giặc. Quách Quỳ cho quân tấn công nhiều lần nhưng chúng không thể phá được phòng tuyến của ta.”

Các đại từ có trong đoạn văn là:

Qua chiến thắng chống quân Tống hiển hách dưới sự lãnh đạo của Lý Thường Kiệt, em hiểu gì về tinh thần yêu nước của dân tộc Việt Nam?

Đọc câu chuyện sau và trả lời câu hỏi:

CÂY SỒI VÀ CÂY SẬY

Trong khu rừng nọ có một cây sồi rất cao lớn, sừng sững đứng ngay bên bờ một dòng sông. Hằng ngày, nó khinh khỉnh nhìn đám sậy bé nhỏ, yếu ớt, thấp chùn dưới chân mình.

Một hôm, trời bỗng nổi trận cuồng phong dữ dội. Cây sồi bị bão thổi bật gốc, đổ xuống sông. Nó bị cuốn theo dòng nước dữ ngầu phù sa. Thấy những cây sậy vẫn tươi xanh hiên ngang đứng trên bờ, mặc cho gió mưa đảo điên. Quá đỗi ngạc nhiên, cây sồi bèn cất tiếng hỏi:

– Anh sậy ơi, sao anh nhỏ bé, yếu ớt thế kia mà không bị bão thổi đổ? Còn tôi to lớn thế này lại bị bật cả gốc, bị cuốn trôi theo dòng nước?

Cây sậy trả lời:

- Tuy anh cao lớn nhưng đứng một mình. Tôi tuy nhỏ bé, yếu ớt nhưng luôn luôn có bạn bè đứng bên cạnh tôi. Chúng tôi dựa vào nhau để chống lại gió bão, nên gió bão dù mạnh tới đâu cũng chẳng thể thổi đổ được chúng tôi.

Nghe vậy, cây sồi ngậm ngùi, xấu hổ. Nó không còn dám coi thường cây sậy bé nhỏ yếu ớt nữa.

(Theo Tuyển tập những câu chuyện ngụ ngôn hay nhất của Aesop, Việt Khương dịch, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, tr.185)

Em hãy ghi lại chi tiết cho thấy rằng cây sồi là một kẻ kiêu ngạo? Theo em những người kiêu ngạo thường có những biểu hiện như thế nào?

Em hãy viết đoạn văn từ 3-5 câu nêu thông điệp của câu chuyện trên muốn gửi gắm tới bạn đọc.

Qua câu chuyện cây sồi và cây sậy trên, em hãy trình bày suy nghĩ của em về vai trò của tinh thần đoàn kết trong cuộc sống. Em hãy viết đoạn văn trình bày.