Xu hướng ra đề thi Văn vào 10 các năm gần đây như thế nào? Các tác phẩm văn học nào đã xuất hiện trong đề thi? Đây là mối quan tâm của rất nhiều phụ huynh và học sinh. Bài viết này sẽ tổng hợp các tác phẩm văn học đã xuất hiện trong đề thi vào 10 sở Hà Nội từ năm 2013 đến nay nhằm giúp các em có được những nhận biết của mình về hướng ra đề thi cũng như các tác phẩm đã xuất hiện để từ đó có kế hoạch ôn luyện đạt kết quả cao trong kỳ thi chuyển cấp.
Kể từ năm 2025, kỳ thi vào lớp 10 đã chính thức chuyển sang đánh giá theo Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018. Theo đó, đề thi môn Văn vào 10 năm 2026 không còn giới hạn trong các tác phẩm trong sách giáo khoa như các năm trước. Thay vào đó, ngữ liệu có thể lấy từ nhiều nguồn khác nhau, cả trong và ngoài các sách giáo khoa hiện hành.
Tuy nhiên, dù đề thi thay đổi, học sinh vẫn cần nắm chắc kiến thức về các thể loại văn học cơ bản (truyện, thơ, kịch, văn nghị luận…) và kỹ năng đọc hiểu – viết bài nghị luận xã hội, nghị luận văn học, cảm thụ văn học. Đặc biệt, các tác phẩm từng xuất hiện trong đề thi những năm trước vẫn là nguồn tài liệu tham khảo quan trọng giúp học sinh luyện tập nhận diện phong cách, dạng câu hỏi và cách khai thác ngữ liệu trong đề.
Dưới đây là tổng hợp các tác phẩm văn học lớp 9 thi vào 10 Hà Nội các năm gần đây - nguồn tham khảo hữu ích để học sinh ôn luyện và luyện viết hiệu quả.
Đề thi Ngữ văn vào 10 Hà Nội năm 2026 sử dụng bài thơ "Trăng trong rừng và những đứa trẻ" của tác giả Thanh Thảo. Văn bản được đánh giá là giàu cảm xúc, gần gũi với học sinh. Trong khi đó, câu hỏi vừa mang tính chất phân loại cao vừa có tính mở, giúp thí sinh phát huy được tư duy và cảm nhận riêng.
| Năm |
Tên tác phẩm |
Yêu cầu của đề bài |
| 2026 |
Trăng trong rừng và những đứa trẻ - Thanh Thảo |
“Những đứa trẻ ở rừng” đón “trăng rằm qua kẽ lá” “long lanh”, chúng chưa từng được ra biển để thấy “trăng trên sóng biếc mênh mang”. Theo em, bằng lòng với cuộc sống hiện tại hay dấn thân khám phá những chân trời mới, trải nghiệm nào đáng giá hơn? Hãy nêu lựa chọn của em và lí giải vì sao (trình bày trong khoảng 5-7 dòng). |
| 2025 |
Hạnh phúc - Giang Nam |
Hạnh phúc có thể là những điều nhỏ bé, giản dị. Hãy chia sẻ một niềm hạnh phúc của mình và cho biết vì sao em trân trọng nó (trình bày trong khoảng 5-7 dòng). |
| 2024 |
Đồng chí (Khổ 3, 4) |
Viết đoạn văn lập luận quy nạp làm rõ hình ảnh người lính |
| 2023 |
Những ngôi sao xa xôi |
Viết đoạn văn tổng - phân - hợp làm rõ tình đồng đội của ba nhân vật Phương Định, Thao và Nho. |
| 2022 |
Mùa xuân nho nhỏ (Khổ 3) |
Viết đoạn văn tổng - phân - hợp để làm nổi bật lên vẻ đẹp của mùa xuân đất nước. |
| 2021 |
Đồng chí (Khổ đầu) |
Viết đoạn tổng - phân - hợp nêu rõ cơ sở hình thành tình đồng chí của những người lính cách mạng. |
| 2020 |
Viếng lăng Bác (Khổ 2,3) |
Viết đoạn văn diễn dịch làm rõ cảm xúc và suy nghĩ của tác giả. |
| 2019 | Sang thu (Khổ đầu + khổ cuối) |
Viết đoạn tổng - phân - hợp làm rõ những cảm nhận sâu sắc và tinh tế của tác giả. |
| 2018 |
1. Đoàn thuyền đánh cá (Khổ 6) 2. Chuyện người con gái Nam Xương |
Trình bày suy nghĩ về vai trò của gia đình trong cuộc sống mỗi chúng ta. |
| 2017 |
1. Nói với con (4 câu đầu) 2. Làng |
Trình bày suy nghĩ của em về quan niệm: được sống trong tình yêu thương là hạnh phúc của mỗi con người. Hình ảnh người nông dân trong kháng chiến. |
| 2016 |
1. Phong cách Hồ Chí Minh 2. Bếp lửa (Khổ cuối) |
Trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong thời kỳ hội nhập và phát triển Viết đoạn văn diễn dịch làm rõ tình cảm sâu nặng của cháu đối với bà. |
| 2015 |
1. Đoàn thuyền đánh cá (Khổ 1 + Khổ cuối) 2. Những ngôi sao xa xôi |
Viết đoạn văn diễn dịch làm nổi bật cảnh đoàn thuyền trở về trong buổi bình minh ở khổ thơ trên. Viết một đoạn văn trình bày suy nghĩ về thái độ của mỗi người trong mối quan hệ giữa cá nhân và tập thể. |
| 2014 |
1. Chiếc lược ngà 2. Nói với con (4 câu thơ cuối) |
Phân tích tình cảm của bé Thu với cha. Cội nguồn của mỗi người, trách nhiệm của cá nhân với đất nước hiện nay. |
| 2013 |
1. Mùa xuân nho nhỏ (khổ 5) 2. Hoàng lê nhất thống chí - Trích đoạn lệnh truyền của vua Quang Trung với quân lính. |
Viết đoạn văn nghị luận tổng - phân - hợp làm rõ tâm niệm của nhà thơ Trình bày suy nghĩ về hình ảnh những người chiến sĩ ngày đêm bảo vệ biển đảo thiêng liêng của dân tộc. |
[%Included.Dangky.Vao10.dethi%]
Với đề thi Văn vào lớp 10 Hà Nội năm 2026, đa số các thầy cô giáo nhận định đề thi gần gũi, có chiều sâu và phân hóa tốt, dự đoán điểm trung bình là 6,5-7.
Cô Nguyễn Thị Như Vân (giáo viên Ngữ văn, THCS Chương Dương) đánh giá cấu trúc đề thi ổn định và có tỷ lệ khó dễ tương đương năm ngoái. Cô nhận định các câu 1, 2, 3 ở mức độ nhận biết, vận dụng đơn giản nên học sinh dễ dàng lấy điểm, trong khi câu 4 (hỏi về ý nghĩa "lời gọi trăng của những đứa trẻ") là câu hỏi phân hóa khó nhất, đòi hỏi thí sinh phải có khả năng cảm thụ sâu sắc và hiểu biết xã hội. Riêng câu hỏi cuối, cô cho rằng đây là một câu hỏi mở, tạo không gian cho học sinh thoải mái thể hiện quan điểm cá nhân miễn là lý giải thuyết phục.
Cô Dương Thuỳ Linh (Tổ phó Ngữ văn, THCS & THPT M.V.Lômônôxốp) bày tỏ sự ấn tượng đặc biệt với câu hỏi mở (câu 5) về lựa chọn giữa "bằng lòng" và "dấn thân", cho rằng vấn đề này chạm đúng những trăn trở của lứa tuổi 15, giúp học sinh dễ đồng cảm để viết nên những bài làm chân thực, giàu cảm xúc. Đối với phần Viết, cô đánh giá cao chủ đề nghị luận xã hội về "sự kết nối của con người với cuộc sống xung quanh" bởi tính giáo dục cao, vừa gần gũi với đời sống vừa phù hợp với tâm lý lứa tuổi của học sinh.
Cô Minh Ánh (giáo viên, THPT chuyên Nguyễn Huệ) đánh giá cao ngữ liệu đề thi có chiều sâu khi khắc họa vầng trăng như một biểu tượng của cái đẹp, niềm vui và khát khao trong trẻo, đồng thời khơi gợi cả những gian lao, thiếu thốn. Về chủ đề nghị luận xã hội, cô nhận định đề tài "kết nối" rất quen thuộc và có tính thực tiễn cao trong bối cảnh "thế giới phẳng" – nơi nhiều người trẻ đang dần lạc lõng và mất đi khả năng kết nối thực sự. Cô dự đoán bài làm của học sinh sẽ rất phong phú, nhưng cũng nhấn mạnh để viết sâu và hay, thí sinh cần phải có nhận thức xã hội sâu sắc cùng trải nghiệm sống tích cực.
Trong đề thi vào 10 môn Văn Hà Nội năm 2026, phần nghị luận văn học (thuộc phần Làm văn, chiếm 4 điểm) yêu cầu học sinh trình bày cảm nhận, phân tích hoặc bàn luận về một khía cạnh của văn bản văn học được đề thi cung cấp. Khác với các năm trước, đề thi sẽ chỉ giới hạn ở các tác phẩm văn học trong sách giáo khoa, học sinh có thể học các tác phẩm theo từng giai đoạn (văn học trung đại, văn học kháng chiến chống Pháp, văn học kháng chiến chống Mĩ, văn học sau 1975) hoặc học theo từng chủ đề (thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ; chủ đề người lính; chủ đề tình cảm gia đình, quê hương; chủ đề vẻ đẹp thiên nhiên, vũ trụ; chủ đề hình ảnh con người lao động mới...)
Để ôn luyện môn Văn vào 10 theo chương trình mới hiệu quả, học sinh cần lưu ý:
Bên cạnh đó, việc nắm vững cấu trúc đề thi môn Ngữ Văn và ôn luyện theo cấu trúc là phương pháp luôn hiệu quả với mọi học sinh. Trong năm 2026, đề thi Văn vào lớp 10 của Hà Nội có cấu trúc 02 phần:
Phần I (4 điểm): Đọc hiểu một văn bản ngoài sách giáo khoa, có thể là văn bản văn học, văn bản nghị luận hoặc văn bản thông tin. Học sinh cần nắm vững kiến thức về đặc trưng các thể loại, phương thức biểu đạt, biện pháp tu từ, từ đó phân tích nội dung, liên hệ thực tế.
Phần II (6 điểm): Gồm 2 câu hỏi, yêu cầu học sinh làm văn. Câu 1 (2 điểm) yêu cầu viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) bày tỏ suy nghĩ về một vấn đề xã hội hoặc cảm nhận về một khía cạnh trong văn bản đã cho ở phần Đọc hiểu. Câu 2 (4,0 điểm): Viết bài văn nghị luận văn học, phân tích một khía cạnh trong văn bản đã cho hoặc trình bày cảm nhận về một vấn đề đặt ra trong văn bản.
Trên đây là một số các phương pháp có thể giúp các em học sinh ôn thi vào 10 môn Ngữ Văn mà không bị rối và mất nhiều thời gian. Hy vọng sẽ giúp ích cho các em trong hành trình ôn thi chuyển cấp vào lớp 10.
[%Included.TAK12%]
[%Included.Vao10HN%]