Trong chương trình toán lớp 5, việc thực hành các bài toán tìm thành phần chưa biết (tìm x) không chỉ giúp học sinh rèn luyện kỹ năng tính toán, phát triển tư duy logic và xây nền tảng cho môn Toán ở bậc THCS, mà còn là bước đệm quan trọng giúp các em tự tin chinh phục kỳ thi tuyển sinh vào lớp 6. Bài viết này sẽ chia sẻ các bài toán tìm x lớp 5 có đáp án để giúp các em học sinh dễ dàng nắm bắt và vận dụng vào giải các bài tập liên quan. Cùng theo dõi nhé!
Tìm x (hay tìm thành phần chưa biết của phép tính) là dạng toán quen thuộc giúp rèn luyện tư duy logic dựa trên mối quan hệ giữa các phép tính cộng, trừ, nhân, chia. Dạng toán này đã theo suốt học sinh từ lớp 3 (với số tự nhiên) và tiếp tục phát triển ở lớp 4 (với phân số).
Lên lớp 5, các quy tắc này được mở rộng áp dụng cho số thập phân, đồng thời nâng cấp độ khó với những biểu thức phức tạp hơn (nhiều bước tính hoặc x xuất hiện nhiều lần). Bảng tổng hợp dưới đây giúp phụ huynh và học sinh dễ dàng đối chiếu giữa bài học trong SGK Toán 5 và các chuyên đề luyện tập chuyên sâu:
| Phép tính với | Học trên lớp | Luyện chủ điểm |
|---|---|---|
| Số tự nhiên | HK1 · Chủ đề 1: Ôn tập các phép tính với số tự nhiên | Ôn tập về số tự nhiên và các phép tính với số tự nhiên |
| Phân số | HK1 · Chủ đề 1: Ôn tập các phép tính với phân số | Tìm thành phần chưa biết của phép tính với phân số Các phép tính với phân số |
| Số thập phân | HK1 · Chủ đề 4: Các phép tính với số thập phân (cộng, trừ, nhân, chia) | Tìm thành phần chưa biết của phép tính với số thập phân Các phép tính với số thập phân |
| Ôn tập tổng hợp | HK1: Ôn tập các phép tính với số thập phân HK2: Ôn tập các phép tính với số tự nhiên, phân số, số thập phân |
Muốn tìm x, trước hết cần biết x đang là thành phần nào của phép tính. Từ đó áp dụng đúng quy tắc dưới đây:
📌 Kiến thức cần nhớ
➜Số hạng chưa biết = tổng − số hạng đã biết
➜Số bị trừ = hiệu + số trừ
➜Số trừ = số bị trừ − hiệu
➜Số bị chia = thương × số chia
➜Số chia = số bị chia : thương
➜Thừa số chưa biết = tích : thừa số đã biết
💡 Lỗi hay gặp nhất: nhầm giữa số bị trừ và số trừ, số bị chia và số chia.
[%Included.Lớp 5%]
✍️ Với mỗi bài mẫu, học sinh hãy tự làm ra nháp trước, sau đó bấm "Xem lời giải" để đối chiếu. Cuối mỗi phần có câu luyện thử để làm ngay.
Tạo tài khoản TAK12 để trải nghiệm ngân hàng câu hỏi Toán lớp 5 theo từng dạng bài và đầy đủ tính năng trên hệ thống!
✓ Xem giải thích đáp án · ✓ Báo cáo kết quả chi tiết · ✓ Luyện sâu theo dạng bài
Ta có: 289 + 148 : x = 326
148 : x = 326 − 289
148 : x = 37
x = 148 : 37
x = 4
Đáp án: x = 4
Thử lại: 289 + 148 : 4 = 289 + 37 = 326 ✓
Ta có: 250 + (x − 25) × 4 + x = 375
250 + x × 4 − 100 + x = 375
x × 4 + x = 375 − 250 + 100
x × (4 + 1) = 225
x × 5 = 225
x = 225 : 5
x = 45
Đáp án: x = 45
Thử lại: 250 + (45 − 25) × 4 + 45 = 250 + 80 + 45 = 375 ✓
Ta có: (x + 3) + (x + 7) + (x + 11) + … + (x + 79) = 860
(x + x + x + … + x) + (3 + 7 + 11 + … + 79) = 860
Đặt: A = 3 + 7 + 11 + … + 79
⟹ (x + x + x + … + x) + A = 860 (1)
Công thức số số hạng trong dãy cách đều:
Số số hạng = (số hạng cuối − số hạng đầu) : khoảng cách + 1
Khoảng cách giữa hai số hạng liền kề: 7 − 3 = 4
Số số hạng trong dãy A: (79 − 3) : 4 + 1 = 20 số
⟹ Có 20 số x (2)
Công thức tổng dãy số cách đều:
Tổng = (số hạng đầu + số hạng cuối) × số số hạng : 2
A = (79 + 3) × 20 : 2 = 820 (3)
Thay (2), (3) vào (1):
20 × x + 820 = 860
20 × x = 860 − 820 = 40
x = 40 : 20
x = 2
Đáp án: x = 2
Thử lại: 20 × 2 + 820 = 860 ✓
Luyện thử ngay (3 câu):
[question] - {315136, 333154, 333156}
🎯 Muốn luyện thêm dạng tìm x với số tự nhiên? Ba câu trên là phần khởi động; để làm thành thạo, học sinh cần luyện thêm với các mức độ từ cơ bản đến nâng cao.
Ta có:
(Chuyển
sang vế phải và tách hỗn số)
Đáp án: x = 15
Thử lại: 120 : 15 − 1/4 = 8 − 1/4 = 7 và 3/4 ✓
Ta có:
Đặt:
Suy ra:
Đáp án:
Luyện thử ngay (3 câu):
[question] - {313167, 337821, 316998}
🎯 Muốn luyện thêm dạng tìm x với phân số? Học sinh thường mất điểm ở bước quy đồng mẫu số và đổi hỗn số, vì vậy cần luyện thêm để thao tác chính xác hơn.
Ta có: (6,27 − 1,38) : (x : 2) = 3,26
4,89 : (x : 2) = 3,26
x : 2 = 4,89 : 3,26
x : 2 = 1,5
x = 1,5 × 2 = 3
Đáp án: x = 3
Thử lại: 4,89 : (3 : 2) = 4,89 : 1,5 = 3,26 ✓
Ta có: (1,257 × x + 1,743 × x) − 2008 = 2009
x × (1,257 + 1,743) = 2009 + 2008
3 × x = 4017
x = 4017 : 3 = 1339
Đáp án: x = 1339
Thử lại: 3 × 1339 − 2008 = 4017 − 2008 = 2009 ✓
Luyện thử ngay (3 câu):
[question] - {342820, 342826, 342830}
🎯 Muốn luyện thêm dạng tìm x với số thập phân? Dạng này đòi hỏi đặt tính và đặt dấu phẩy chính xác, chỉ cần sai một bước là kết quả cả bài sẽ sai nên cần luyện nhiều để thành thạo hơn.
Bài tìm x dù dài đến đâu cũng giải được theo 4 bước dưới đây. Học sinh có thể dùng lại chính các bài mẫu ở mục 2 để xem cách áp dụng.
Luyện xong từng dạng, bước tiếp theo là làm đề kiểm tra tổng hợp để biết đang ở đâu so với yêu cầu cuối kỳ. Các đề dưới đây có câu tìm x cùng các dạng khác trong chương trình Toán 5.
Đề đánh giá năng lực định kỳ môn Toán lớp 5
[%LinkFreeQuizExam{1720}{5}%]
Đề kiểm tra giữa học kỳ 1 Toán lớp 5
[%LinkFreeQuizExam{671}{5}%]
Đề kiểm tra cuối học kỳ 1 Toán lớp 5
[%LinkFreeQuizExam{672}{5}%]
Đề kiểm tra giữa học kỳ 2 Toán lớp 5
[%LinkFreeQuizExam{673}{3}%]
Đề kiểm tra cuối học kỳ 2 Toán lớp 5
[%LinkFreeQuizExam{674}{3}%]
HỌC VỮNG TRÊN LỚP
Bộ chương trình Học tốt lớp 5
Dành cho học sinh muốn học chắc từng bài theo lịch trên lớp và tự tin trong các bài kiểm tra định kỳ:
Dành cho học sinh muốn thử sức với các bài nâng cao như Bài 3 (mục 2.1) và Bài 2 (mục 2.2).
[%LinkFreeQuizExam{1703}{5}%]
CHUẨN BỊ THI VÀO 6
Bộ chương trình Ôn thi vào 6
Dành cho học sinh lớp 4, 5 có mục tiêu thi vào lớp 6 các trường THCS chất lượng cao:
Bài viết trên đã tổng hợp các bài toán tìm x lớp 5 có lời giải chi tiết với độ khó từ cơ bản đến nâng cao. Mong rằng với những chia sẻ trên, học sinh có thể hiểu rõ hơn về dạng bài này và dễ dàng giải các bài toán tương tự.
[%Included.TAK12%]